Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Kloster Birkenfeld to dawny klasztor cysterek w Birkenfeld, dziś części miasta Neustadt an der Aisch w Średniej Frankonii (Bawaria). Zespół przez prawie trzy stulecia służył szlachetnie urodzonym zakonnicom, a po reformacji zmienił się w świecki zarząd dóbr. Do dziś zachowały się m.in. kościół klasztorny i dawne zabudowania, które miasto stopniowo remontuje.
Czym jest Kloster Birkenfeld?
Klasztor założono w latach 1275–1276 jako fundację burgrabiego norymberskiego Fryderyka i jego żony Heleny Saskiej. Był to konwent cysterek, czyli żeńska gałąź zakonu cystersów, przeznaczony dla córek z rodów szlacheckich. Stan prawny odróżniał go od wielu innych fundacji: nie podlegał biskupowi, a opiekę duchową sprawował opat pobliskiego klasztoru Ebrach. Fundatorzy zachowali dla siebie władzę sądowniczą nad wspólnotą.
Źródła różnie podają, który z Fryderyków był fundatorem, dlatego warto traktować tę kwestię ostrożnie. Pewne jest natomiast miejsce: osada Birkenfeld leży w dolinie rzeki Aisch, na obszarze dawnej diecezji würzburskiej.
Jak wyglądała historia klasztoru?
Największy rozkwit konwentu przypadł na początek XV wieku. Pod koniec tego stulecia zaczął się powolny upadek. Nowe czasy przyniosła reformacja: w 1535 roku w klasztorze mieszkało już tylko pięć sióstr, a daty formalnego rozwiązania w literaturze się różnią (spotyka się lata 1528 i 1536). Ostatnia zakonnica, Barbara von Leonrod, opuściła mury w 1545 roku, co wiele opracowań uznaje za symboliczny koniec życia zakonnego w Birkenfeld.
Już wcześniej, w 1544 roku, majątek przejął margrabia Albrecht Alcybiades. Z klasztoru powstał margrabiowski urząd klasztorny (Klosteramt), który zarządzał dobrami dawnego konwentu. W jego murach działała także stadnina koni. W 1702 roku zabudowania i ziemie sprzedano osobom prywatnym.
Co zachowało się do dziś?
- Kościół klasztorny. Po zniszczeniach wojny trzydziestoletniej został odbudowany i przetrwał do naszych czasów.
- Dawne dormitorium. Budynek, w którym kiedyś sypiały zakonnice, służy dziś jako stodoła.
- Skrzydło południowe. Wraz z kościołem było w ostatnich latach przedmiotem kosztownych prac remontowych prowadzonych przez miasto.
Mur klasztorny rozebrano w 1862 roku, a pozyskane kamienie wykorzystano przy budowie nasypu kolejowego przez doliną Aisch. To dobry przykład tego, jak po sekularyzacji dawne zabudowania stawały się zasobem budowlanym dla okolicy.
Dla kogo to miejsce?
Birkenfeld to propozycja dla osób zainteresowanych historią zakonów, architekturą średniowieczną i krajobrazem Frankonii, a także dla rowerzystów i piechurów. Od końca 2022 roku istnieje projekt w ramach programu LEADER obejmujący szlak spacerowy prowadzący do klasztoru, co ułatwia połączenie wizyty z wycieczką po dolinie Aisch.
Najczęstsze pytania
Czy klasztor nadal działa? Nie. Życie zakonne zakończyło się w XVI wieku, a od tego czasu zabudowania pełniły funkcje świeckie.
Kto mieszkał w klasztorze? Przyjmowano tu wyłącznie córki szlacheckie, które wstępowały do wspólnoty cysterek.
Gdzie leży Birkenfeld? W okolicy Neustadt an der Aisch, w Średniej Frankonii, w północnej Bawarii.
Czy kościół przetrwał do dziś? Tak, kościół klasztorny stoi do dziś i przeszedł odnowienie.
Czy warto zajrzeć w okolicę? Tak, bo wizyta łączy się naturalnie z doliną Aisch i krótkimi spacerami wśród frankońskich wsi.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.