Kirkdale Cave

Kirkdale Cave to jaskinia w dolinie Kirkdale, około 1,5 km na zachód od Kirkbymoorside w North Yorkshire (Anglia), na skraju Parku Narodowego North York Moors. Jest jednym z najsłynniejszych brytyjskich stanowisk paleontologicznych: w 1821 roku znaleziono w niej kości zwierząt, które wcześniej uchodziły za egzotyczne dla Wysp Brytyjskich.

Czym wyróżnia się Kirkdale Cave?

Jaskinię odkryli robotnicy w małym kamieniołomie wapienia. W środku leżały kości hien jaskiniowych oraz zwierząt, których w Anglii dziś nie ma: hipopotamów, słoni leśnych (z prostymi kłami) i nosorożców. Zwierzęta te żyły tu w eemskim interglacjale, gdy klimat był zbliżony do dzisiejszego. Część kości była pogryziona, co wskazywało na hieny jako kolekcjonerów.

Kto odkrył jej znaczenie?

Wiadomość o znalezisku dotarła do geologa Williama Bucklanda z Oksfordu, który zbadał jaskinię jeszcze w grudniu 1821 roku. Uznał, że kości nie przyniosła woda, lecz hieny, które urządziły sobie tu legowisko. Wnioski opisał w pracy przedstawionej Towarzystwu Królewskiemu. Lokalne przekazy wskazują miejscowego lekarza jako pierwszego, który docenił znalezisko, a robotnicy używali początkowo części kości do utwardzania dróg.

Czy można wejść do środka?

Kirkdale Cave jest objęta ochroną jako SSSI (Site of Special Scientific Interest), a wnętrze nie jest zorganizowaną atrakcją turystyczną: nie ma biletów, oznakowania wejścia ani infrastruktury. Wejście znajduje się w ścianie dawnego kamieniołomu, kilka stóp (ok. 1–2 m) nad ziemią, a do środka trzeba się wczołgać z latarką. Ścieżka bywa błotnista. Skały i osady wewnątrz są chronione, więc nie wolno niczego zbierać ani kopać. Przed wizytą sprawdź aktualne zasady Natural England i zgodę właściciela terenu. Bezpieczną alternatywą jest obejrzenie kamieniołomu z zewnątrz.

Co zobaczyć w pobliżu?

Około pięciu minut spacerem od jaskini stoi kościół St Gregory's Minster, odbudowany w latach 1055–1065 przez Orma, syna Gamela. Na ścianie widnieje saksoński zegar słoneczny z inskrypcją opisującą tę odbudowę. W okolicy biegną kameralne trasy piesze z Kirkbymoorside wzdłuż strumienia Hodge Beck; popularne pętle mają od 4,5 do 5 mil.

Jak dojechać?

Kirkdale leży przy drodze między Kirkbymoorside a Nawton. Przy kościele jest niewielki parking (opłata do skrzynki); w dni nabożeństw zostaw miejsca wiernym i skorzystaj z parkingu zapasowego. Z Kirkbymoorside dojdziesz pieszo w około 30 minut.

Kiedy przyjechać?

Najlepiej wiosną, latem i wczesną jesienią, przy suchej pogodzie. Po deszczach ścieżki nad Hodge Beck robią się grząskie, więc załóż buty trekkingowe.

Najczęstsze pytania

Czy Kirkdale Cave jest otwarta dla turystów?

Nie jako atrakcja. To chroniony obiekt SSSI bez oznakowania i obsługi; wejście wymaga czołgania się, a dostęp zależy od obowiązujących zasad ochrony i zgody właściciela terenu.

Jakie zwierzęta znaleziono w jaskini?

Hieny jaskiniowe, hipopotamy, słonie leśne i nosorożce z okresu eemskiego interglacjału.

Kto badał jaskinię?

William Buckland w grudniu 1821 roku. Wykazał, że kości zgromadziły hieny, a nie powódź.

Co jeszcze warto zobaczyć w Kirkdale?

Kościół St Gregory's Minster z saksońskim zegarem słonecznym z XI wieku, kilka minut od jaskini.