Kazatelna

Kazatelna to przyrodnicza pamiątka położona przy wsi Rašín w powiecie Jiczyn, na terenie kraju hradeckiego we wschodnich Czechach. Obszar chroniony rozciąga się na wysokości od 276 do 305 m n.p.m. i obejmuje powierzchnię niemal 69 hektarów, co czyni go jednym z większych tego typu obszarów w okolicy. Formalną ochronę teren otrzymał 1 września 1998 roku decyzją ówczesnego Powiatowego Urzędu w Jiczynie, a dziś zarządza nim Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej (AOPK ČR).

Dlaczego ten teren jest chroniony?

Głównym powodem utworzenia pamiątki przyrody jest zachowanie ciepłolubnej doubrawy — lasu dębowego typowego dla suchszych, nasłonecznionych stoków. Tego rodzaju zbiorowiska leśne są w Czechach coraz rzadsze, ponieważ dawniej ustępowały miejsca gospodarce rolnej i leśnej nastawionej na szybciej rosnące gatunki. W Kazatelnie zachowały się natomiast warunki sprzyjające występowaniu zagrożonych i rzadkich gatunków roślin, które w typowych, bardziej wilgotnych lasach nizinnych nie mają szans na rozwój. Obszar sklasyfikowano według międzynarodowej kategorii IUCN IV, czyli jako teren zarządzany przede wszystkim z myślą o ochronie konkretnych siedlisk i gatunków, a nie o pełną, nienaruszoną dzikość przyrody.

Jak wygląda okolica?

Krajobraz wokół Kazatelny to łagodnie pofałdowany teren typowy dla podnóża wzgórza Chlum, w sąsiedztwie linii kolejowej łączącej Turnov z Hradcem Králové. Sama wieś Rašín leży na wysokości około 288 m n.p.m., południowo pod zboczem tego wzgórza. Gleba w okolicy jest żyzna i od dawna wykorzystywana rolniczo — tam, gdzie niegdyś rozciągały się lasy otaczające wioskę, dziś dominują pola uprawne. Dzięki temu obszar chronionej doubrawy stanowi swego rodzaju wyspę naturalnego środowiska pośród krajobrazu rolniczego, co dodatkowo podnosi jego wartość przyrodniczą.

Co warto wiedzieć o samej wsi Rašín?

Rašín to niewielka miejscowość o długiej historii — pierwsza pisemna wzmianka o niej pochodzi już z 1134 roku, kiedy należała do rodu Preneszów z Hořic. W kolejnych wiekach wieś zmieniała właścicieli: trafiła w darze do klasztoru strahowskiego, a w 1661 roku otrzymał ją od cesarza Leopolda Petr Strozzi. Reforma parcelacyjna z 1773 roku podzieliła miejscowe grunty między 22 gospodarstwa, a pierwsze wybory lokalnego przedstawiciela odbyły się w 1848 roku. W okresie 1960–1990 Rašín była administracyjnie połączona z sąsiednią wsią Třebnouševsí, po czym odzyskała samodzielność. Historycznie mieszkańcy utrzymywali się głównie z rolnictwa — uprawiano tu buraki cukrowe, kukurydzę, zboże i ziemniaki, a w XVIII wieku wieś słynęła również z hodowli koni.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Kazatelna? Przyrodnicza pamiątka leży przy wsi Rašín w powiecie Jiczyn, w kraju hradeckim, na wysokości 276–305 m n.p.m.

Kiedy utworzono ten obszar chroniony? Ochronę ustanowiono 1 września 1998 roku, a obecnie zarządza nią Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej.

Jaka jest powierzchnia chronionego terenu? Obszar obejmuje blisko 69 hektarów.

Co dokładnie jest tu chronione? Przede wszystkim ciepłolubna doubrawa dębowa wraz z populacjami rzadkich i zagrożonych gatunków roślin.

Czy w pobliżu znajdują się inne atrakcje? Okolica charakteryzuje się rolniczym, łagodnie pofałdowanym krajobrazem u podnóża wzgórza Chlum, a sama wieś Rašín ma bogatą, sięgającą XII wieku historię osadniczą.