Kasteel ter Ham

Kasteel ter Ham to zamek wodny w Steenokkerzeel, niewielkiej gminie w prowincji Brabancja Flamandzka, kilkanaście kilometrów na północny wschód od Brukseli. Obiekt leży na terenie otoczonym fosami, które od wieków stanowiły podstawową linię obrony tego miejsca, i dziś nadal wyznaczają jego charakterystyczny układ przestrzenny.

Jak stare są początki tego miejsca?

Historia zabudowy w tym miejscu sięga wczesnego średniowiecza. Już w VIII wieku na terenie dzisiejszego dziedzińca przedniego stała frankijska osada o charakterze umocnionego gospodarstwa — drewniana konstrukcja, której jedyną ochronę stanowiły otaczające ją fosy wodne. Z czasem drewniane budynki zastępowano murowanymi, a całość otoczono murem obronnym, chroniącym mieszkańców przed ewentualnymi napaściami.

Co zostało z pierwszej murowanej budowli?

W XII wieku na tym samym dziedzińcu przedniym wzniesiono pierwszą kamienną strukturę. Do dziś zachowały się z niej cztery wieże: jedna po prawej stronie bramy wjazdowej, jedna wbudowana w dawny dom odźwiernego oraz dwie wkomponowane w tylną ścianę dawnych stajni. Te elementy są najstarszymi zachowanymi fragmentami całego założenia i świadczą o ciągłości zabudowy w tym miejscu na przestrzeni kilku stuleci.

Skąd pochodzi obecny wygląd zamku?

Obecny zamek wodny powstał z inicjatywy Philippe'a Hinckaerta w latach 1490–1505, zastępując wcześniejszą budowlę, która stała najprawdopodobniej nieco dalej na południowy zachód od dzisiejszej lokalizacji. To właśnie ta renesansowa przebudowa nadała rezydencji formę, która w dużej mierze przetrwała do współczesności.

Jaka jest nowsza historia zamku?

W XX wieku losy Kasteel ter Ham splotły się z historią jednej z najbardziej znanych europejskich dynastii. Ostatni pan na zamku, Jean de Croix, w 1929 roku wynajął posiadłość rodzinie Habsburgów — cesarzowa Zita mieszkała tam wraz ze swoim otoczeniem aż do 1940 roku. W 1957 roku rodzina de Croix sprzedała zamek gminie Steenokkerzeel, która stała się jego właścicielem.

Po latach, w których obiekt stał opuszczony i groził mu postępujący rozpad, w 2014 roku region flamandzki oddał zamek w dzierżawę organizacji Optimum C, prowadzącej tam ośrodek szkoleniowy związany z opieką nad osobami starszymi.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Kasteel ter Ham? Zamek leży w gminie Steenokkerzeel, w prowincji Brabancja Flamandzka w Belgii, na obszarze otoczonym fosami wodnymi.

Czy zamek jest oryginalną budowlą sprzed wieków? Częściowo tak — cztery wieże pochodzą jeszcze z XII-wiecznej konstrukcji, natomiast większość obecnej bryły to efekt przebudowy z przełomu XV i XVI wieku.

Kto był ostatnim prywatnym właścicielem zamku? Rodzina de Croix, która sprawowała pieczę nad posiadłością aż do sprzedaży jej gminie w 1957 roku.

Jaki związek z zamkiem miała cesarzowa Zita? Wynajmowała rezydencję od 1929 roku i mieszkała w niej z rodziną do 1940 roku.

Do czego zamek służy obecnie? Od 2014 roku obiekt jest dzierżawiony przez organizację prowadzącą centrum szkoleniowe związane z opieką nad osobami starszymi.