Kasteel d'Overschie

Kasteel d'Overschie to neoklasycystyczna rezydencja pałacowa w dzielnicy Rijkenhoek w Grimbergen, w prowincji Brabancja Flamandzka. Budynek wzniesiono w 1904 roku według projektu architekta Octave'a Flanneau, twórcy znanego również z przebudowy brukselskiego Pałacu Egmont w latach 1905–1906. Pałac stoi przy Steenpoeldreef, na terenie o znacznie starszej historii niż sam budynek.

Skąd wzięła się nazwa i czyja to była ziemia?

Teren, na którym dziś stoi kasteel, należał niegdyś do opactwa norbertanów w Grimbergen i nosił nazwę Steenpoelen. W XVII wieku wydobywano tu piaskowiec lediański, który posłużył m.in. do budowy kościoła opactwa oraz katedry św. Rumbolda w Mechelen. Kamień z tych terenów trafiał więc do jednych z najważniejszych budowli sakralnych regionu.

Jak majątek zmieniał właścicieli?

W okresie rewolucji francuskiej dobra odebrano kanonikom, a majątek przeszedł w ręce Victora Bodina. W 1812 roku ziemię odkupił Jean-Baptiste Weemaels, brukselczyk żyjący w latach 1786–1816. Jego córka sprzedała następnie dwór wraz z przylegającą szkółką drzew rodzinie d'Overschie, od której pochodzi obecna nazwa posiadłości. Potomkowie tej rodziny mieszkali tu jeszcze długo po wybudowaniu obecnego pałacu.

Co działo się z pałacem podczas II wojny światowej?

Wojna zmieniła losy rezydencji. Baronowa Isabelle d'Overschie musiała opuścić dom i przenieść się do pobliskiego domu opieki Heilig Hart. W samym pałacu zakwaterowali się wówczas niemieccy oficerowie z jednostki meteorologicznej Wekusta 26. Po wyzwoleniu budynek zajęły norweskie eskadry samolotów Spitfire, które stacjonowały na pobliskim lotnisku oddalonym o zaledwie około dwóch kilometrów – bliskość pasa startowego sprawiała, że okolica miała duże znaczenie wojskowe.

Jak zmieniało się otoczenie pałacu po wojnie?

W dekadach powojennych Grimbergen z wiejskiej gminy przekształciło się w miejscowość o charakterze rezydencjalnym. Fala zabudowy z lat 60. i 70. XX wieku sprawiła, że dawny rozległy majątek został niemal całkowicie otoczony osiedlami willowymi. Dziś kasteel d'Overschie stanowi jedną z niewielu pozostałości dawnego krajobrazu wiejskiego tej części gminy, wyraźnie kontrastując z gęstą zabudową mieszkaniową dookoła.

Dlaczego warto zwrócić uwagę na architekta?

Octave Flanneau, autor projektu, działał na przełomie XIX i XX wieku i pozostawił po sobie kilka znaczących realizacji w regionie brukselskim. Jego prace przy Pałacu Egmont, jednej z ważniejszych rezydencji reprezentacyjnych Brukseli, świadczą o pozycji, jaką zajmował wśród architektów swojej epoki. Zlecenie budowy prywatnej rezydencji dla rodziny d'Overschie wpisuje się w ten sam nurt eleganckiej architektury rezydencjalnej przełomu wieków.

Najczęstsze pytania

Czy pałac można zwiedzać od środka? Budynek pozostaje w rękach prywatnych, więc dostęp do wnętrz nie jest swobodny – zwiedzanie warto traktować jako oglądanie z zewnątrz, w ramach spaceru po okolicy.

Skąd pochodzi nazwa "d'Overschie"? Od rodziny, która nabyła posiadłość od spadkobierców Jean-Baptiste'a Weemaelsa i której potomkowie związani byli z tym miejscem przez pokolenia.

Czy w okolicy zachowały się ślady dawnego kamieniołomu? Sama eksploatacja piaskowca lediańskiego należy już do historii, ale nazwa Steenpoelen w dokumentach historycznych przypomina o tej działalności sprzed wieków.

Jak daleko jest do centrum Grimbergen? Rijkenhoek to dzielnica położona w pewnej odległości od centrum, dziś dobrze skomunikowana dzięki rozwojowi osiedli mieszkaniowych wokół dawnego majątku.