Jurašćak

Jurašćak to wzgórze górujące nad wsią Gornji Hruševec, w gminie Kravarsko w żupanii zagrzebskiej. Ze swoimi 213 metrami n.p.m. jest najwyższym punktem południowego grzbietu Vukomeričkich Goric – łagodnego, zalesionego pasma wzniesień rozciągającego się na południe od Zagrzebia. To miejsce łączy w sobie walory widokowe, niewielką ciekawostkę geologiczną i lokalną legendę związaną z dawną kapliczką, dzięki czemu przyciąga zarówno spacerowiczów, jak i miłośników krótkich wspinaczkowych podejść.

Gdzie leży Jurašćak?

Wzgórze wznosi się bezpośrednio nad zabudową Gornjego Hruševca, wsi liczącej niespełna 250 mieszkańców, położonej na wysokości około 145 m n.p.m. i zajmującej ponad 8 km². Okolica należy do pasma Vukomeričke Gorice, oddzielającego dolinę Kupy (Pokuplje) od reszty Turopolja. Sam szczyt ma kształt stożka, a na jego wierzchołku znajduje się niewielki, płaski teren o wymiarach około 50 na 100 metrów – wystarczająco duży, by odpocząć i rozejrzeć się po okolicy przed dalszym marszem.

Co warto zobaczyć na szczycie?

Największym atutem Jurašćaka jest panorama. Z płaskowyżu na wierzchołku roztacza się widok na całe Pokuplje, a przy dobrej widoczności także na północny Kordun i Banovinę – regiony leżące już poza granicami żupanii zagrzebskiej. To rzadkość jak na tak niewielkie wzniesienie w tej części Chorwacji.

Drugą atrakcją są skały piaskowcowe otaczające szczyt. Wznoszą się one pod kątem bliskim 90 stopni, co czyni je popularnym miejscem krótkich, jednodniowych wspinaczek dla amatorów wspinaczki skałkowej z okolic Zagrzebia. Nie jest to teren dla początkujących bez sprzętu, ale dla wprawionych wspinaczy stanowi ciekawą alternatywę dla bardziej znanych ścian w regionie.

Na płaskowyżu stała niegdyś drewniana kapliczka pod wezwaniem świętego Jerzego (chorw. sveti Juraj), zbudowana w charakterystycznym dla Turopolja stylu, z ręcznie rzeźbionymi, autochtonicznymi zdobieniami. To właśnie od imienia świętego patrona kapliczki wzgórze najprawdopodobniej wzięło swoją nazwę – Jurašćak. Choć obiekt sakralny już nie stoi na swoim pierwotnym miejscu, historia ta wciąż jest lokalnie pamiętana i wyjaśnia niecodzienną nazwę wzniesienia.

Jak dotrzeć?

Gornji Hruševec leży na terenie gminy Kravarsko, w łatwym zasięgu z Zagrzebia drogami lokalnymi prowadzącymi na południe od miasta, w kierunku Pokuplja. Ze wsi na szczyt prowadzi krótkie, ale wyraźnie zaznaczone podejście przez zalesione stoki Vukomeričkich Goric – trasa nie wymaga specjalnego przygotowania i nadaje się na kilkugodzinną wycieczkę pieszą.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na wejście jest wiosna i jesień, kiedy temperatury sprzyjają marszom, a liście na drzewach nie ograniczają jeszcze (lub już) widoku z płaskowyżu. Latem gęste zadrzewienie zapewnia cień na podejściu, ale ogranicza panoramę ze szczytu przez większość trasy – warto wtedy wybrać wczesne godziny poranne.

Najczęstsze pytania

Jak wysoki jest Jurašćak? Szczyt osiąga 213 metrów n.p.m. i jest najwyższym punktem południowego grzbietu Vukomeričkich Goric.

Skąd wzięła się nazwa wzgórza? Nazwa pochodzi najprawdopodobniej od kapliczki świętego Jerzego (Jurja), która niegdyś stała na płaskowyżu szczytowym.

Czy da się tam wspinać? Tak – wokół wierzchołka znajdują się strome skały piaskowcowe nadające się do krótkich, jednodniowych wspinaczek dla doświadczonych osób.

Co widać z Jurašćaka? Przy dobrej widoczności rozciąga się stąd panorama na cały region Pokuplja, a także na północny Kordun i Banovinę.