Muzeum Żydowskie w Porto

Muzeum Żydowskie w Porto (Museu Judaico do Porto) opowiada historię społeczności żydowskiej miasta od średniowiecza po czasy współczesne. Mieści się na pierwszym piętrze synagogi Kadoorie – Mekor Haim przy Rua de Guerra Junqueiro. To jedno z najciekawszych miejsc w Porto dla osób, które chcą poznać mniej oczywistą, ale głęboko zakorzenioną warstwę historii miasta.

Co można zobaczyć w muzeum?

Ekspozycja pokazuje oryginalne dokumenty i przedmioty związane z dziejami żydowskiego Porto. Jej ważną częścią jest działalność Artura Barrosa Basto (1887–1961), który podjął akcję ratunkową na rzecz kryptożydów, czyli potomków Żydów przymusowo nawróconych na chrześcijaństwo, i starał się przywrócić ich wierze przodków. Muzeum przechowuje materiały dokumentujące te działania.

Osobny wątek dotyczy II wojny światowej. Gmina żydowska w Porto przyjęła setki żydowskich uchodźców, a zgromadzone dokumenty opisują, jak wyglądało to wsparcie.

Już przy wejściu uwagę przyciąga tablica z nazwiskami 842 nowych chrześcijan z Porto, oskarżonych o judaizowanie i sądzonych przez inkwizycję w latach 1541–1737. To bardzo konkretny sposób pokazania skali prześladowań, które dotknęły mieszkańców miasta.

Synagoga Kadoorie – Mekor Haim

Muzeum działa w budynku synagogi, którą zbudowano od 1936 roku dzięki hojnemu wsparciu rodziny Kadoorie oraz społeczności portugalskich w Lizbonie, Londynie i Amsterdamie. Otwarto ją w 1938 roku. To największa synagoga na całym Półwyspie Iberyjskim i prawdopodobnie ostatnia w Europie, jaką wzniesiono przed II wojną światową. Jej powstanie jest w dużej mierze dziełem kapitana Barrosa Basto, który w regionie dążył do powrotu kryptożydów do judaizmu.

Warto więc połączyć zwiedzanie muzeum z poznaniem samej synagogi – razem tworzą spójną opowieść o odrodzeniu życia żydowskiego w północnej Portugalii.

Muzeum Holokaustu w Porto

W 2021 roku w tym samym kompleksie powstało Muzeum Holokaustu w Porto. Przedstawia ono historię, przebieg i skutki Holokaustu, w tym losy żydowskich uchodźców, którzy przybyli do Porto w latach 1940–1941. Jest to pierwsze takie muzeum na Półwyspie Iberyjskim.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Muzeum Żydowskie w Porto?

Na pierwszym piętrze synagogi Kadoorie – Mekor Haim, przy Rua de Guerra Junqueiro w Porto.

Jaki okres historii omawia muzeum?

Od średniowiecza do czasów współczesnych, ze szczególnym naciskiem na losy nowych chrześcijan, inkwizycję, działalność Artura Barrosa Basto i pomoc uchodźcom w czasie II wojny światowej.

Co oznacza tablica przy wejściu?

Zawiera nazwiska 842 nowych chrześcijan z Porto, oskarżonych o judaizowanie i sądzonych przez inkwizycję między 1541 a 1737 rokiem.

Kim był Artur Barros Basto?

Kapitanem i działaczem (1887–1961), który prowadził akcję ratunkową na rzecz kryptożydów i był głównym twórcą synagogi Kadoorie.

Czy w pobliżu jest inne muzeum o podobnej tematyce?

Tak. W tym samym miejscu działa Muzeum Holokaustu, otwarte w 2021 roku jako pierwsze na Półwyspie Iberyjskim.

Dla kogo jest to miejsce?

Muzeum jest dobrym wyborem dla miłośników historii, osób zainteresowanych dziedzictwem żydowskim i wszystkich, którzy chcą zobaczyć Porto z innej strony niż winiarnie i nadrzeczne bulwary. Dokumenty, listy nazwisk i opowieści o ratowaniu ludzi nadają zwiedzaniu wyjątkowo osobisty wymiar.