Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Stary cmentarz żydowski przy Battonnstraße to jedno z najstarszych miejsc pamięci żydowskiej we Frankfurcie nad Menem. Leży w samym centrum miasta, tuż przy dawnym obszarze Judengasse, a jego najstarsze zachowane nagrobki pochodzą z końca XIII wieku. Dziś to cichy, zamknięty mur kamienny ogród, w którym stoją tysiące macew.
Jak wygląda historia tego cmentarza?
Przez kilka stuleci chowano tu zmarłych członków frankfurckiej gminy żydowskiej. Źródła podają różne daty początku użytkowania, od XIII do XV wieku, natomiast najstarsze zachowane nagrobki datuje się na rok 1272. Ostatnie pochówki odbyły się w 1828 roku. Gmina otworzyła wtedy nowy cmentarz przy Rat-Beil-Straße, obok Hauptfriedhof, a stary teren zamknięto dla nowych pogrzebów.
Dzięki temu układ nagrobków pozostał w dużej mierze niezmieniony od niemal dwóch stuleci. Muzeum Żydowskie we Frankfurcie wskazuje, że stoi tu nadal ponad 2000 nagrobków, a Historisches Museum Frankfurt zalicza cmentarz do najstarszych żydowskich zabytków kultury w mieście.
Kto jest tu pochowany?
Najsłynniejszym pochowanym jest Mayer Amschel Rothschild, bankier i założyciel potężnego rodu Rothschildów. Jego grób przyciąga wielu odwiedzających. Na cmentarzu spoczywają także rabini, uczeni i zwykli mieszkańcy dawnego getta, a inskrypcje na macewach to cenne źródło wiedzy o życiu frankfurckich Żydów w średniowieczu i czasach nowożytnych.
Dlaczego cmentarz bywa nazywany cmentarzem przy Börneplatz?
W źródłach pojawia się też nazwa Alter jüdischer Friedhof am Börneplatz. Z tym obszarem wiąże się tzw. spór o Börneplatz, czyli konflikt, który wybuchł po odkryciach archeologicznych w sąsiedztwie. Wykopaliska ujawniły pozostałości dawnej dzielnicy żydowskiej, a debata o tym, jak je zachować, ukształtowała współczesną pamięć miasta.
Jak zwiedzać cmentarz?
- Cmentarz jest otoczony murem i nie zawsze stoi otworem. Klucz do bramy można poprosić w Museum Judengasse, położonym bezpośrednio na zachód od cmentarza, w godzinach otwarcia muzeum.
- Mężczyźni powinni mieć nakrytą głowę, zgodnie z zasadami obowiązującymi na cmentarzach żydowskich.
- To miejsce spoczynku, więc obowiązuje cisza i szacunek. Nie należy chodzić po grobach ani zostawiać śladów.
- Na miejscu warto zwrócić uwagę na symbolikę rzeźb: dłonie kapłanów, dzbany lewitów czy zwierzęta, które odnoszą się do imion zmarłych.
Co jeszcze zobaczyć w okolicy?
Cmentarz najlepiej połączyć ze zwiedzaniem Museum Judengasse, gdzie zachowały się fundamenty domów dawnego getta, oraz z Muzeum Żydowskim Frankfurtu. Do centrum i nad Men dojdziesz pieszo w kilkanaście minut.
Najczęstsze pytania
Czy można wejść na cmentarz bez przewodnika? Dostęp bywa ograniczony. Najpewniej zapytać o klucz w Museum Judengasse w godzinach jego otwarcia.
Czy cmentarz jest nadal czynny? Nie. Pochówki zakończono w 1828 roku, a gmina korzysta z nowszych cmentarzy.
Kto jest tu najsłynniejszym pochowanym? Mayer Amschel Rothschild, założyciel domu bankowego Rothschildów.
Ile nagrobków się zachowało? Według Muzeum Żydowskiego ponad 2000.
Czy trzeba nakryć głowę? Tak, dotyczy to mężczyzn.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.