Jardí dels Drets Humans

Jardí dels Drets Humans (Ogród Praw Człowieka) to publiczny park w dzielnicy Marina-Zona Franca, w obrębie Sants-Montjuïc w Barcelonie, ukryty między osiedlem SEAT a granicą z L'Hospitalet de Llobregat. Zajmuje działkę o powierzchni ponad 12 500 m², ograniczoną Passeig de la Zona Franca oraz ulicami Amnistia Internacional, Jane Addams i Foneria (adres: Carrer de la Foneria 19). To miejsce, w którym industrialna historia miasta splata się z tematyką praw człowieka, a spacer wśród egzotycznej roślinności zajmuje najwyżej pół godziny.

Skąd wzięła się nazwa i historia miejsca?

Teren należał niegdyś do zakładów Philipsa, które w latach 50. XX wieku przeniosły produkcję z centrum miasta (okolic Gran Via i Carrer Méxic) właśnie do Zona Franca. W kolejnej dekadzie żona ówczesnego dyrektora fabryki, pani Van der Harst, zaprojektowała ogród rekreacyjny dla pracowników, sprowadzając sadzonki i nasiona z własnych podróży po świecie. Miał on służyć załodze do odpoczynku podczas przerw w pracy. Gdy pod koniec lat 90. fabryka podupadła wraz z odchodzącą do lamusa technologią lamp kineskopowych, teren czekał na nowe przeznaczenie. Odnowienia podjął się architekt Jaume Graells (2004), a park otworzono dla mieszkańców w 2007 roku, zachowując znaczną część historycznego drzewostanu.

Co można zobaczyć w ogrodzie?

Największą atrakcją jest bogactwo gatunków drzew i roślin sprowadzonych z różnych kontynentów – rosną tu m.in. lipy, jakarandy, palmy i wiązowce (żywotniki/hackberry). Za lokalny pomnik przyrody (od 2010 roku) uznano ponad 24-metrowe drzewo grewilei (australijski dąb jedwabisty), jedno z najbardziej okazałych w mieście. Z dawnej infrastruktury rekreacyjnej fabryki zachowały się ślady sztucznego lodowiska (ok. 268 m²) oraz niewielkiego stawu (ok. 139 m²), które dziś pełnią funkcję elementów krajobrazowych, a nie czynnych obiektów sportowych.

Dlaczego "Ogród Praw Człowieka"?

Nazwa parku nie jest przypadkowa – wzdłuż alejek rozmieszczono 30 świetlnych punktów, z których każdy odpowiada jednemu z 30 artykułów Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ z 1948 roku. Do zestawu dołączono dodatkowy, 31. punkt z fragmentem wiersza argentyńskiej poetki Marii Eleny Walsh "Como la cigarra", nawiązującego do osób zaginionych w czasach dyktatur wojskowych w Chile i Argentynie. To rzadki w Barcelonie przykład przestrzeni publicznej łączącej funkcję rekreacyjną z przesłaniem upamiętniającym.

Co poza zielenią znajduje się na terenie?

Obecnie w obrębie dawnych terenów fabrycznych działają też obiekty użyteczności publicznej dzielnicy: przychodnia zdrowia (CAP), biblioteka, centrum obywatelskie (civic center) oraz lokale usługowe. Ogród pełni więc rolę zarówno zielonego zaplecza dla okolicznych mieszkańców, jak i miejsca codziennych spotkań.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Jardí dels Drets Humans? W dzielnicy Marina-Zona Franca (Sants-Montjuïc), przy Carrer de la Foneria 19, między Passeig de la Zona Franca a ulicami Amnistia Internacional i Jane Addams.

Czy wstęp jest bezpłatny? Tak, to ogólnodostępny park miejski bez opłat za wejście.

Co warto zobaczyć oprócz zieleni? 30 podświetlonych paneli z artykułami Deklaracji Praw Człowieka, dodatkowy panel z wierszem Marii Eleny Walsh, chronioną grewileę sprzed ponad stu lat oraz pozostałości dawnego lodowiska i stawu fabrycznego.

Jaka jest historia tego miejsca? Teren należał do fabryki Philipsa (lata 50.–90. XX w.), ogród założyła w latach 60. żona dyrektora zakładu, a po upadku fabryki przestrzeń odnowiono i otwarto dla publiczności w 2007 roku.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Ze względu na niewielką powierzchnię (ok. 12 500 m²) spacer po całym parku zajmuje zwykle 20–30 minut.

Czy park nadaje się dla rodzin z dziećmi? Tak, spokojny charakter, cień drzew i brak ruchu samochodowego sprawiają, że to dobre miejsce na krótki odpoczynek podczas zwiedzania Barcelony.