Ivanské jezero

Ivanské jezero to niewielki zbiornik wodny w Lesie Včelný, około 3 km od centrum Rychnova nad Kněžnou, w Kraju Hradeckim we wschodnich Czechach. Powstał na potoku Javornický na początku XX wieku i od ponad stu lat służy okolicznym mieszkańcom jako miejsce wypoczynku nad wodą, otoczone lasem.

Skąd wzięła się nazwa jeziora?

Nazwa nawiązuje do legendarnego pustelnika Ivana, który miał zamieszkiwać te okolice i uchodzi za patrona oraz opiekuna tego miejsca. To właśnie od niego zbiornik i otaczający go teren wzięły swoją nazwę, choć sama postać pustelnika należy raczej do lokalnych podań niż do udokumentowanej historii.

Kiedy powstała tama i jak wygląda?

Kamienna zapora spiętrzająca potok Javornický została wzniesiona w latach 1905–1910, a według niektórych źródeł prace przy samej tamie zakończono w 1907 roku jako element ochrony przeciwpowodziowej doliny. Budowla ma 82 metry długości i 7 metrów wysokości i jest typową grawitacyjną tamą ciężarową, zbudowaną z kamienia łamanego – rozwiązaniem powszechnym w regionalnych projektach wodnych tamtej epoki.

Do czego służy zbiornik?

Ivanské jezero pełni podwójną funkcję: chroni dolinę potoku Javornický przed powodzią oraz służy jako miejsce rekreacji dla mieszkańców Rychnova nad Kněžnou i okolicznych miejscowości. Wkrótce po napełnieniu zbiornika wodą okolica zyskała na atrakcyjności – pojawiły się wypożyczalnie łodzi, altany oraz punkty widokowe, a sąsiadujący las stał się popularnym celem wycieczek.

Co dawniej przyciągało tu gości?

W przeszłości nad jeziorem funkcjonowały niewielkie zakłady kąpielowe, oferujące gościom kąpiele oraz możliwość podgrzania wody, a odwiedzający cenili sobie ciszę natury, korzystny klimat i dobrą kuchnię okolicznych gospód. Ślady tej tradycji widoczne są do dziś w charakterze miejsca jako cichej, kameralnej destynacji wypoczynkowej.

Co warto zobaczyć nad jeziorem?

Od 28 września 2002 roku nad brzegiem jeziora stoi piaskowcowa rzeźba wodnika Kristiánka autorstwa Marcela Sršenia – lokalny akcent, który nawiązuje do wodnej symboliki miejsca. Spacer wokół zbiornika pozwala też podziwiać samą konstrukcję tamy oraz otaczający las Lesa Včelný.

Jak wygląda obecna sytuacja zbiornika?

W ostatnich latach stan techniczny tamy pogorszył się na tyle, że rozważano jej gruntowną przebudowę. Ministerstwo Rolnictwa przeznaczyło na odnowę zbiornika środki rzędu kilkudziesięciu milionów koron, a na miejscu pojawił się ciężki sprzęt budowlany realizujący prace modernizacyjne. Celem inwestycji jest zachowanie jeziora w dotychczasowej formie przy jednoczesnym wzmocnieniu bezpieczeństwa konstrukcji.

Czy warto tu przyjechać?

Ivanské jezero to dobry cel dla osób szukających spokojnego miejsca blisko Rychnova nad Kněžnou, otoczonego lasem Lesa Včelný. To łatwy punkt na krótki spacer lub przejażdżkę rowerową z miasta, a przy okazji okazja, by zobaczyć ponadstuletnią tamę i posłuchać lokalnej legendy o pustelniku Ivanie.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Ivanské jezero? W Lesie Včelný, około 3 km od Rychnova nad Kněžnou, w Kraju Hradeckim, na potoku Javornický.

Kiedy zbudowano tamę tworzącą jezioro? W latach 1905–1910, część źródeł podaje rok 1907 jako datę zakończenia prac przy zaporze.

Jakie są wymiary tamy? Tama ma 82 metry długości i 7 metrów wysokości.

Skąd wzięła się nazwa jeziora? Pochodzi od legendarnego pustelnika Ivana, uznawanego za patrona tego miejsca.

Co można zobaczyć nad jeziorem? Piaskowcową rzeźbę wodnika Kristiánka z 2002 roku oraz samą konstrukcję historycznej tamy.

Czy jezioro jest obecnie remontowane? Tak, trwa modernizacja zbiornika finansowana częściowo przez Ministerstwo Rolnictwa, mająca na celu zachowanie jeziora w obecnej formie.