Itzea

Itzea to zabytkowy dom rodziny Baroja stojący na obrzeżach Bera, niewielkiego miasteczka w Nawarze, tuż przy granicy z Francją, w kierunku przełęczy Ibardin. Budynek wzniesiono w drugiej połowie XVII wieku, a od 1912 roku należał do pisarza Pío Baroji, jednego z najważniejszych przedstawicieli tzw. Pokolenia '98 w literaturze hiszpańskiej.

Co kryje się za nazwą Itzea?

Nazwa odnosi się zarówno do samego domu, jak i do dzielnicy Bera, która wzięła od niego swoją nazwę. Rezydencję wznieśli miejscowi budowniczowie – Linazasoro, Garay i Galarraga – nadając jej charakterystyczny podwójny drewniany okap, nawiązujący do wzorców renesansowych spotykanych w nawarryjskich i aragońskich domach i pałacach z przełomu XVI i XVII wieku. Wejście flankują toskańskie kolumny, ślad epoki Karola II.

Kto mieszkał w Itzei?

Po zakupie posiadłości przez Pío Baroję dom stał się miejscem pracy całej rodziny – tworzyli tu również jego rodzeństwo, Carmen i Ricardo Baroja. Później Itzea przeszła w ręce Julia Caro Baroji, siostrzeńca pisarza, antropologa i historyka, który kontynuował rodzinną tradycję intelektualną i dbał o dziedzictwo domu. W bibliotece rezydencji zgromadzono ponad 30 000 tomów – zbiór, który do dziś świadczy o literackich i naukowych aspiracjach kolejnych pokoleń Barojów.

Co zobaczysz w okolicy?

Choć sam dom nie jest obecnie udostępniony do zwiedzania, otoczenie Itzei samo w sobie stanowi cel spaceru. Po drugiej stronie rzeki płynącej równolegle do posiadłości stoi stela nagrobna zaprojektowana przez rzeźbiarza Jorge Oteizę – hołd złożony Pío Baroi. To jeden z niewielu w regionie przykładów połączenia architektury rezydencjonalnej z nowoczesną rzeźbą upamiętniającą.

Samo Bera to malownicze miasteczko u stóp Pirenejów, z tradycyjną baskijsko-nawarryjską zabudową, kamiennymi domami i wąskimi uliczkami prowadzącymi w stronę gór i granicy francuskiej.

Jak dotrzeć do Itzei?

Bera leży w dolinie Baztan, w północnej Nawarze, i jest dobrze skomunikowana drogą z Pampeluny oraz z francuskiej strony granicy przez przełęcz Ibardin. Najwygodniej dotrzeć tu samochodem – najbliższe większe miasta to Irun i San Sebastián po stronie hiszpańskiej oraz Hendaye i Biarritz po francuskiej. Sama Itzea znajduje się na obrzeżach miasteczka, w okolicy dzielnicy Alzate, w kierunku Ibardin – spacer od centrum Bera zajmuje kilkanaście minut.

Kiedy przyjechać?

Region Baztan i Bera odwiedza się najchętniej wiosną i wczesnym latem, gdy zielone wzgórza Pirenejów i doliny rzeczne prezentują się najbardziej malowniczo, a temperatury sprzyjają spacerom. Jesień to z kolei dobry moment dla miłośników literatury – okolice Bera wciąż żyją pamięcią o Pío Baroi i jego twórczości.

Najczęstsze pytania

Czy Itzea jest otwarta dla zwiedzających? Nie, dom pozostaje prywatną własnością rodziny i obecnie nie jest udostępniony do zwiedzania wewnątrz.

Kto mieszkał w Itzei? Dom należał do pisarza Pío Baroji oraz jego rodzeństwa – Carmen i Ricarda – a później do jego siostrzeńca, antropologa Julia Caro Baroji.

Co warto zobaczyć w pobliżu? Po drugiej stronie rzeki znajduje się stela autorstwa Jorge Oteizy poświęcona Pío Baroi, a samo miasteczko Bera oferuje tradycyjną baskijsko-nawarryjską architekturę.

Jak daleko jest do granicy z Francją? Bera leży tuż przy granicy, niedaleko przełęczy Ibardin, popularnego punktu przejścia między Hiszpanią a Francją.