Iglesia de San José

Iglesia de San José to kościół parafialny w El Escobonal, wiosce należącej do gminy Güímar na południowo-wschodnim wybrzeżu Teneryfy. Świątynia, choć niewielka, ma za sobą ponad dwieście pięćdziesiąt lat historii pełnej przebudów, pożaru i odbudowy, co czyni ją jednym z ciekawszych przystanków dla osób zwiedzających medianías (śródgórskie tereny) w okolicach Güímar.

Jak zaczęła się historia kościoła?

Pierwsza świątynia pod wezwaniem świętego Józefa w El Escobonal nie stała tam, gdzie obecny kościół. Była to skromna pustelnia, poświęcona i otwarta dla wiernych 24 stycznia 1755 roku przez beneficjata Cristóbala Alonso Núñeza. Stanęła w rejonie zwanym Cano, przy dawnym trakcie królewskim, na niższym krańcu wsi. Już 19 marca tego samego roku, w dniu świętego Józefa, odbyły się pierwsze uroczystości ku czci nowego patrona — data ta na dekady stała się terminem lokalnego święta.

Dlaczego zbudowano nowy, większy kościół?

Wraz z rozwojem El Escobonal pustelnia w Cano zaczęła być zbyt mała — część wiernych podczas nabożeństw nie mieściła się w środku ani nie widziała ołtarza. Mieszkańcy zdecydowali o wzniesieniu nowej, obszerniejszej świątyni w centrum wsi, w miejscu wygodniejszym dla całej społeczności. Nowy kościół poświęcono i otwarto 21 maja 1862 roku, a obrzędu dokonał beneficjat Agustín Díaz Núñez. Wizerunek świętego Józefa przeniesiono wówczas uroczyście ze starej pustelni do nowej świątyni, która od tego momentu stała się głównym miejscem kultu we wsi.

Kiedy kościół zyskał rangę parafii?

Awans administracyjny przyszedł znacznie później niż budowa świątyni. 18 listopada 1929 roku kościół w El Escobonal został podniesiony do rangi parafii, a formalnie zaczął funkcjonować jako samodzielna parafia od 1 stycznia 1930 roku. Nowo utworzona jednostka kościelna obejmowała początkowo El Escobonal oraz sąsiadującą miejscowość Lomo de Mena, co odzwierciedlało rosnące znaczenie tej części gminy Güímar.

Co wydarzyło się podczas pożaru w 1942 roku?

Historia świątyni nie była wolna od dramatycznych wydarzeń. W nocy z 30 na 31 marca 1942 roku, w Poniedziałek Wielkanocny, w kościele wybuchł gwałtowny pożar, który strawił budynek niemal doszczętnie. Zniszczeniu uległy wizerunki, archiwum parafialne, wyposażenie i wszystkie ozdoby wnętrza. Przez kolejne dwa lata mieszkańcy nie mogli obchodzić świąt patronalnych na placu przed kościołem — brakowało wizerunku patrona, a sama świątynia była w trakcie odbudowy. Dopiero w sierpniu 1944 roku otwarto odbudowany kościół, a wraz z nim poświęcono nowy wizerunek świętego Józefa, ten sam, który jest czczony w parafii do dziś.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Obecny budynek reprezentuje typową kanaryjską architekturę sakralną: fasadę z lokalnego kamienia wulkanicznego i wieżę z dzwonnicą, widoczną z daleka ponad dachami wsi. We wnętrzu głównym punktem jest ołtarz w stylu barokowym z figurą świętego Józefa, patrona parafii. Kościół stoi w samym centrum El Escobonal, otoczony tradycyjną kanaryjską zabudową i brukowanymi uliczkami, dzięki czemu wizyta łączy się naturalnie ze spacerem po całej, niewielkiej wsi.

Kiedy odbywają się święta patronalne?

Pierwotnie uroczystości ku czci świętego Józefa obchodzono 19 marca, zgodnie z kalendarzem liturgicznym. W XIX wieku, najpóźniej od 1850 roku, datę przeniesiono na pierwszą niedzielę sierpnia — decyzję podjęto ze względu na lepsze warunki pogodowe, mniejsze ryzyko odwołania uroczystości oraz mniejsze obciążenie pracami rolnymi w tym okresie roku. Sierpniowy termin świąt patronalnych utrzymuje się do dziś.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Iglesia de San José? Kościół stoi w centrum El Escobonal, wioski wchodzącej w skład gminy Güímar na południowo-wschodnim wybrzeżu Teneryfy.

Czy obecny kościół to ten sam budynek co pierwotna pustelnia z 1755 roku? Nie. Pierwsza pustelnia stała w rejonie Cano, na niższym krańcu wsi. Obecny kościół powstał w centrum El Escobonal i został poświęcony w 1862 roku, a po pożarze z 1942 roku odbudowany w 1944 roku.

Dlaczego kościół płonął w 1942 roku? Pożar wybuchł w nocy w Poniedziałek Wielkanocny i strawił budynek niemal całkowicie, niszcząc wizerunki, archiwa i wyposażenie wnętrza.

Kiedy obchodzone są święta ku czci patrona? Współcześnie fiesty patronalne odbywają się w pierwszą niedzielę sierpnia, choć historycznie wiązano je z liturgicznym dniem świętego Józefa, 19 marca.