Hřbitov zaniklé obce Újezd

Cmentarz zanikłej wsi Újezd to cichy, na wpół zapomniany cmentarz w gminie Krásná w regionie Cheb, jedyna trwała pozostałość po niemieckiej wsi, która przestała istnieć w połowie XX wieku. Ukryty z dala od głównych szlaków turystycznych, otoczony lasem, przyciąga przede wszystkim osoby zainteresowane historią czesko-bawarskiego pogranicza oraz szukające spokojnego miejsca z dala od tłumów.

Skąd wzięła się ta wieś?

Pierwsza pisemna wzmianka o Újezd pochodzi z 1331 roku, kiedy wieś należała do rodu Neubergów. Osada nosiła wtedy nazwę Merring, a od XVIII wieku funkcjonowała pod nazwą Mähring. Mieszkali w niej niemieccy rolnicy, którzy od XVI wieku odprawiali nabożeństwa luterańskie, wspierani przez miejscowych panów z rodu Zedtwitzów, którzy przejęli Újezd od Neubergów na przełomie XIV i XV wieku.

Wieś rozwijała się przez kolejne stulecia, osiągając szczyt liczby mieszkańców w 1890 roku, kiedy żyło tam 350 Niemców, a osada uzyskała status gminy. Później liczba mieszkańców systematycznie malała, zwłaszcza w okresie międzywojennym.

Dlaczego wieś zniknęła z mapy?

Los Újezd przypieczętował koniec II wojny światowej. W 1946 roku jej niemieccy mieszkańcy zostali wysiedleni w ramach powojennego przesiedlenia ludności niemieckiej z Czechosłowacji. Opuszczone zabudowania niszczały w kolejnych latach, a w 1950 roku wieś oficjalnie przestała istnieć jako samodzielna osada. Dziś jej dawny obszar zachował się jedynie jako część katastralna gminy Krásná.

Co można tam dziś zobaczyć?

We wsi w 1861 roku wybudowano szkołę, a cztery lata później, w 1865 roku, założono cmentarz — to właśnie on stał się jedyną pozostałością po całej osadzie. Przez dziesięciolecia cmentarz był zapomniany, zarastał drzewami i krzewami, a nagrobki oraz groby stopniowo popadały w ruinę.

Zmieniło się to około 2009–2010 roku, kiedy przeprowadzono staranną odbudowę cmentarza dzięki staraniom Stowarzyszenia Smrčín z Aš, gminy Krásná oraz partnerskiego niemieckiego miasta Rehau. Dziś centralnym elementem miejsca jest obsadzona drzewami aleja otoczona pozostałościami nagrobków i drewnianym krzyżem. W pobliżu znajduje się także odnowiony pomnik wojenny.

Dla kogo jest to miejsce?

Cmentarz zanikłej wsi Újezd przyciąga przede wszystkim osoby zainteresowane historią czesko-niemieckiego pogranicza, śladami wyludnionych sudeckich wsi oraz historią społeczną i wojskową regionu Cheb po 1945 roku. Stanowi też przystanek na szlakach pieszych i rowerowych łączących okolice Krásnej z pobliskimi atrakcjami przygranicznymi.

Najczęstsze pytania

Kiedy wieś Újezd przestała istnieć? Wieś została opuszczona po wysiedleniu niemieckich mieszkańców w 1946 roku, a formalnie przestała istnieć w 1950 roku.

Co pozostało po dawnej wsi? Jedyną trwałą pozostałością jest cmentarz założony w 1865 roku i odnowiony w latach 2009–2010, wraz z pobliskim pomnikiem wojennym.

Kto przeprowadził odbudowę cmentarza? Odbudowa była możliwa dzięki współpracy Stowarzyszenia Smrčín z Aš, gminy Krásná oraz niemieckiego miasta partnerskiego Rehau.

Czy miejsce jest łatwo dostępne? Cmentarz leży na terenie dawnej wsi, dziś części gminy Krásná, w spokojnym, zalesionym zakątku regionu Cheb.