Hôtel de Gassendi

Hôtel de Gassendi to jeden z zabytkowych pałacyków miejskich przy Cours Mirabeau w Aix-en-Provence, we francuskim regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże. Budynek stoi pod numerem 44, niedaleko wschodniego krańca alei, w pobliżu pomnika króla Renata Andegaweńskiego (Bon Roi René) — jednego z symboli miasta.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Hôtel de Gassendi leży bezpośrednio przy Cours Mirabeau, głównej reprezentacyjnej alei Aix-en-Provence, obsadzonej platanami i znanej z licznych fontann. To lokalizacja, obok której trudno przejść obojętnie — spacerując od placu Général de Gaulle w stronę wschodniej części miasta, mija się kolejne XVII- i XVIII-wieczne fasady, a Hôtel de Gassendi jest jedną z nich, tuż przy skrzyżowaniu z rue Frédéric Mistral.

Jaka jest historia budynku?

Pałacyk powstał w latach 1646–1650 dla Pierre'a Maurela, w czasie pierwszej fali budowy prywatnych rezydencji miejskich na nowo wytyczonym Cours Mirabeau — wówczas jednej z najbardziej prestiżowych inwestycji w mieście. Od Maurela budynek przeszedł w ręce Prospera Gassendiego, od którego nazwiska pochodzi obecna nazwa hôtelu. Następnie odkupił go Laurent d'Adaoust, sekretarz-radca królewski i audytor w kancelarii prowansalskiej, a rezydencja pozostała w rękach rodziny d'Adaoust przez cały wiek XVIII.

To właśnie w tym stuleciu budynek zyskał wygląd, który można oglądać dziś. Przeprowadzono wówczas gruntowną przebudowę fasady w duchu stylu Ludwika XVI oraz odnowiono wnętrza. W kolejnych dekadach rezydencja trafiła w ręce rodziny de Saboulin Bollena, która zarządzała nią aż do początku XX wieku. W XX wieku budynek podzielono na odrębne mieszkania, a parter zajęły lokale handlowe — taki układ funkcjonuje do dziś.

Co warto zobaczyć na fasadzie?

Elewacja Hôtel de Gassendi to przykład dojrzałego, mieszczańskiego stylu Ludwika XVI, charakterystycznego dla przebudów aixowskich hôtelów w drugiej połowie XVIII wieku. Uwagę przyciąga narożna wnęka ze statuą wotywną Matki Boskiej z Dzieciątkiem, umieszczona przy skrzyżowaniu Cours Mirabeau z rue Frédéric Mistral — typowy dla starego Aix zwyczaj umieszczania figur religijnych na elewacjach kamienic. Na pierwszym piętrze widoczny jest balkon z bogato zdobioną żeliwną balustradą, wspartą na ozdobnych konsolach. Wewnątrz zachowały się sztukaterie wykonane przez rzeźbiarzy Antoine'a Babeau i Jean-Louisa Michela, twórców działających przy wielu prowansalskich rezydencjach tamtego okresu.

Jak dotrzeć na miejsce?

Cours Mirabeau znajduje się w samym centrum Aix-en-Provence, w odległości kilku minut spacerem od dworca autobusowego i głównych parkingów śródmiejskich. Najwygodniej dojść tu pieszo od placu Général de Gaulle (rondo La Rotonde), skąd cała aleja rozciąga się w linii prostej — Hôtel de Gassendi znajduje się bliżej jej wschodniego końca. Centrum Aix jest strefą w dużej mierze pieszą, więc to najlepszy sposób zwiedzania okolicy.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ budynek pozostaje własnością prywatną i nie jest udostępniony do zwiedzania od środka, oglądanie fasady możliwe jest przez cały rok, o każdej porze dnia. Najlepsze światło do zdjęć elewacji i detali architektonicznych — balkonu, niszy z figurą — daje późne popołudnie, kiedy słońce oświetla wschodnią stronę Cours Mirabeau. Warto połączyć spacer z odwiedzinami pobliskich fontann i kawiarni, które latem bywają mocno oblegane przez turystów.

Najczęstsze pytania

Czy Hôtel de Gassendi można zwiedzać od środka? Nie — budynek jest podzielony na prywatne mieszkania i lokale handlowe, dlatego dostępna do oglądania jest wyłącznie fasada od strony Cours Mirabeau.

Skąd pochodzi nazwa budynku? Nazwa nawiązuje do Prospera Gassendiego, jednego z historycznych właścicieli, który przejął pałacyk po pierwszym budowniczym, Pierre'u Maurelu.

Ile lat ma budynek? Rezydencja powstała w latach 1646–1650, a swój obecny, dopracowany wygląd fasady zyskała podczas przebudowy w XVIII wieku.

Co jest najbardziej charakterystycznym elementem elewacji? Narożna wnęka z figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz balkon pierwszego piętra z ozdobną żeliwną balustradą.