Hornický skanzen Žacléř

Hornický skanzen Žacléř to muzeum górnictwa węgla kamiennego w Lampertach, dzielnicy Žacléřa w czeskich Karkonoszach, urządzone na terenie dawnej kopalni Jan Šverma.

Jak dotrzeć?

Lamperty leżą tuż przy Žacléřu, niewielkim mieście po czeskiej stronie Karkonoszy, blisko granicy z Polską. Skanzen mieści się w zabudowaniach dawnej kopalni, dobrze widocznych dzięki charakterystycznym wieżom wyciągowym szybów Jan i Julia. Dojazd samochodem jest najwygodniejszy — z pobliskiego Trutnova czy z polskiej strony (okolice Kowar, Karpacza) trasa zajmuje zwykle kilkanaście–kilkadziesiąt minut. To dobry punkt na trasie zwiedzania wschodniej części Karkonoszy, w pobliżu masywu Śnieżki.

Co zobaczysz?

Górnictwo w rejonie Žacléřa ma udokumentowaną tradycję sięgającą 1570 roku, kiedy po raz pierwszy zezwolono na poszukiwanie i wydobycie węgla kamiennego w tej okolicy. Głębinowe wydobycie prowadzono nieprzerwanie przez ponad cztery stulecia — ostatnia zmiana zjechała pod ziemię 31 grudnia 1992 roku, kiedy kopalnię ostatecznie zamknięto.

Skanzen zajmuje maszynownie i budynki nadszybia dwóch szybów — Jan i Julia. W maszynowni szybu Jan urządzono ekspozycję dokumentującą historię wydobycia na kopalni Jan Šverma oraz eksploatację okolicznych kamieniołomów. Można tu zobaczyć, jak po powierzchni dawnej kopalni poruszały się wagoniki górnicze, obejrzeć kolekcję starych map górniczych, znaleziska paleontologiczne oraz bogatą dokumentację fotograficzną z czasów funkcjonowania zakładu.

Symbolem skanzenu jest 52-metrowa wieża wyciągowa szybu Jan — z jej szczytu roztacza się widok na wschodnie Karkonosze, masyw Śnieżki oraz pasmo Rudaw Janowickich z Kowarskim Grzbietem. To jeden z niewielu w regionie punktów widokowych łączących industrialną historię z panoramą górską.

Od maja 2018 roku zwiedzający mogą wejść do sztolni Jitřenka — liczącej około 100 metrów wyrobiska, w którym zachował się rzeczywisty pokład węgla. Widać tam różne typy obudowy górniczej stosowane na przestrzeni dekad, a scenę pracy pod ziemią oddają rozmieszczone w sztolni figury górników.

Kiedy przyjechać?

Skanzen to atrakcja typowo sezonowa, najlepiej dostępna wiosną, latem i wczesną jesienią, gdy pogoda sprzyja zarówno zwiedzaniu podziemi, jak i wejściu na punkt widokowy wieży szybowej. Warto zarezerwować sobie na wizytę więcej czasu, bo oprócz samej ekspozycji górniczej i sztolni Jitřenka atrakcją jest też sam widok na Karkonosze. Przed wyjazdem dobrze sprawdzić aktualne godziny otwarcia, ponieważ jako obiekt muzealny na wolnym powietrzu skanzen może mieć ograniczony sezon działania poza wysokim sezonem turystycznym.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Hornický skanzen Žacléř? W Lampertach, części miasta Žacléř, w zabudowaniach dawnej kopalni węgla kamiennego Jan Šverma w czeskich Karkonoszach.

Jak długo działała kopalnia, na terenie której powstał skanzen? Tradycja wydobycia sięga 1570 roku, a głębinowe górnictwo w Žacléři zakończono ostatecznie 31 grudnia 1992 roku.

Co jest główną atrakcją skanzenu? Ekspozycja historyczna w maszynowni szybu Jan, widok z 52-metrowej wieży wyciągowej na Śnieżkę i Karkonosze oraz licząca około 100 metrów sztolnia Jitřenka z zachowanym pokładem węgla, dostępna od 2018 roku.

Czy w skanzenie można zobaczyć prawdziwy pokład węgla? Tak — w sztolni Jitřenka zachował się rzeczywisty pokład węgla wraz z różnymi typami dawnej obudowy górniczej oraz figurami przedstawiającymi pracujących górników.