Hondzocht Windmill

Wiatrak Hondzocht (fr. Moulin de Saintes) to zabytkowy młyn wiatrowy stojący we wsi Saintes, wchodzącej w skład gminy Tubize w prowincji Brabancja Walońska. Wiatrak wznosi się przy dawnym trakcie łączącym Halle z Enghien, na niewielkim wzniesieniu, dzięki czemu od dawna był dobrze widocznym punktem orientacyjnym w okolicznym krajobrazie.

Skąd wzięła się nazwa i kiedy powstał młyn?

Budowlę wzniesiono w 1775 roku. Nazwa Hondzocht nawiązuje do historycznej niderlandzkojęzycznej nazwy tej części regionu, choć dziś Saintes leży już w części frankofońskiej Belgii — ten dwujęzyczny ślad w nazewnictwie jest częstym zjawiskiem na pograniczu językowym kraju.

Jaką rolę odegrał podczas bitwy pod Waterloo?

Ze względu na wysokie położenie i szeroki widok na okolicę, wiatrak pełnił funkcję punktu obserwacyjnego. Według miejscowej tradycji historycznej, 18 czerwca — w dniu bitwy pod Waterloo — z tego miejsca kierowano ruchami wojsk sprzymierzonych. Książę Wilhelm Orański miał stąd wysyłać rozkazy do części spośród około 17 tysięcy żołnierzy różnych narodowości: Belgów, Holendrów, Brytyjczyków, Niemców, Szwedów oraz Kozaków, którzy tworzyli wielonarodową armię koalicji antynapoleońskiej. Książę Wellington ulokował w Hondzocht jedną ze swoich kwater, co czyni ten młyn jednym z mniej znanych, lecz realnych świadków wydarzeń tamtego przełomowego dnia w historii Europy.

Jak wyglądał dalszy los młyna?

Przez kolejne dziesięciolecia wiatrak funkcjonował zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem — mielił zboże na potrzeby okolicznych gospodarstw. Działalność młynarską ostatecznie zakończono w 1979 roku, gdy tradycyjne wiatraki przestały być opłacalne wobec nowoczesnych metod przemiału. Budynek, choć wyłączony z użytku przemysłowego, nie popadł w całkowitą ruinę i z czasem stał się przedmiotem starań o zachowanie dla kolejnych pokoleń.

Czy można dziś zwiedzić wiatrak Hondzocht?

Po pracach konserwatorskich młyn odzyskał sprawność techniczną i dziś ponownie działa tak, jak przed laty — mechanizm miele ziarno przy sprzyjających warunkach wietrznych. Obiekt jest otwarty dla zwiedzających bezpłatnie w pierwsze niedziele miesiąca, w godzinach od 10:00 do 17:00, kiedy to na miejscu obecny jest młynarz oprowadzający gości i objaśniający zasadę działania urządzenia. To rzadka okazja, by zobaczyć żywy, pracujący wiatrak, a nie jedynie jego zakonserwowaną powłokę zewnętrzną.

Jak wygląda architektura budowli?

Wiatrak zbudowano z bielonej cegły, co nadaje mu charakterystyczny, jasny wygląd widoczny z daleka na tle zielonych pól Brabancji. Konstrukcja należy do stosunkowo dobrze zachowanych przykładów tego typu młynów w regionie Walonii, gdzie wiele podobnych obiektów uległo w XX wieku zniszczeniu lub rozbiórce. Dach wraz ze skrzydłami został odtworzony zgodnie z tradycyjną, historyczną formą, dzięki czemu wiatrak zachowuje swój pierwotny charakter.

Dla kogo to miejsce jest szczególnie interesujące?

Hondzocht przyciąga zarówno miłośników historii wojskowości, śledzących mniej znane epizody kampanii waterloskiej, jak i pasjonatów dziedzictwa przemysłowego oraz architektury wiejskiej. To spokojne miejsce z dala od tłumów, dobrze łączące się ze zwiedzaniem samego pola bitwy pod Waterloo, które znajduje się w niedalekiej odległości, oraz innych zabytkowych wiatraków rozsianych po Brabancji Walońskiej.