Kolumna Trójcy Świętej w Nowym Berštejnie

Kolumna Trójcy Świętej w Nowym Berštejnie stoi przy murze dawnego zwierzyńca zamkowego należącego do zamku Nowy Berštejn, niedaleko miasta Dubá, w powiecie Česká Lípa, w kraju libereckim. To trójkątny w planie słup wotywny poświęcony Trójcy Świętej — forma znacznie rzadsza niż typowe, okrągłe w przekroju słupy morowe spotykane na rynkach czeskich miast.

Kto ufundował kolumnę i kiedy powstała?

Ustawienie kolumny zlecili ówcześni właściciele zamku Nowy Berštejn — ród Sweerts-Šporków. Zabytek najprawdopodobniej pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku. Nie jest wykluczone, że autorem rzeźb był ten sam kamieniarz, który w 1724 roku wykonał słup morowy stojący na rynku w pobliskiej Dubej — samo przypisanie pozostaje jednak niepewne i nie zostało jednoznacznie potwierdzone.

Co mówią o niej najstarsze zapisy?

Najstarsza znana pisemna wzmianka o kolumnie pochodzi z ksiąg parafialnych. Odnotowano w nich, że hrabina Maria Valdštejnová zleciła gruntowną odnowę trzech rzeźb znajdujących się na terenie Nowego Berštejna — w tym właśnie tej kolumny Trójcy Świętej. Wskazuje to, że o zabytek dbali kolejni właściciele majątku na przestrzeni kolejnych pokoleń, nie tylko jego pierwotni fundatorzy z rodu Sweerts-Šporków.

Co się z nią stało w XX wieku?

W 1996 roku kolumna została poważnie uszkodzona w wypadku drogowym — pojazd uderzył w zabytek stojący przy murze zwierzyńca. Kompletną naprawę uszkodzeń zakończono rok później, w 1997 roku, dzięki czemu słup przetrwał do dziś w formie zbliżonej do stanu sprzed wypadku.

Czy warto ją dziś zobaczyć?

Kolumna stoi w miejscu, które nie leży na głównych szlakach turystycznych regionu — to raczej punkt dla osób zwiedzających okolice zamku Nowy Berštejn i teren dawnego zwierzyńca, niż samodzielny cel wycieczki. Dla osób interesujących się drobną architekturą sakralną i historią ziemską regionu Dubska stanowi jednak ciekawe świadectwo tego, jak dawni właściciele majątków fundowali i przez pokolenia utrzymywali obiekty religijne na terenach swoich rezydencji — oraz jak takie zabytki radzą sobie z uszkodzeniami spowodowanymi przez współczesny ruch drogowy.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kolumna Trójcy Świętej z Nowego Berštejna? Przy murze dawnego zwierzyńca zamku Nowy Berštejn, w pobliżu Dubej, w powiecie Česká Lípa, w kraju libereckim.

Kto ufundował kolumnę? Ówcześni właściciele zamku Nowy Berštejn — ród Sweerts-Šporków, najprawdopodobniej w pierwszej połowie XVIII wieku.

Czy kolumna była kiedyś renowowana? Tak. Najstarsza wzmianka mówi o odnowie trzech rzeźb zleconej przez hrabinę Marię Valdštejnovą, a po wypadku drogowym w 1996 roku kolumnę kompletnie naprawiono w 1997 roku.

Czym różni się od słupa morowego na rynku w Dubej? To odrębny obiekt — trójkątna kolumna przy murze zwierzyńca zamku Nowy Berštejn, w odróżnieniu od okrągłego słupa morowego z 1726 roku stojącego na głównym placu w centrum Dubej.

Jaki kształt ma kolumna? Ma nietypowy, trójkątny plan, nawiązujący symbolicznie do trzech Osób Trójcy Świętej.