Holy Trinity Column (Chomutov)

Kolumna Trójcy Świętej stoi w górnej części Placu 1 Maja (Náměstí 1. máje) w czeskim Chomutowie, między wieżą miejską a budynkiem ratusza. To barokowy monument z piaskowca i jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów historycznego centrum miasta, mimo iż bywa czasem mylony z klasyczną kolumną morową.

Gdzie dokładnie znajduje się kolumna?

Obecne miejsce kolumny nie jest pierwotne. Do 1962 roku stała pośrodku placu, a dopiero renowacja przeprowadzona w tamtym roku przeniosła ją w róg placu, w sąsiedztwo ratusza i wieży – właśnie tam można ją oglądać dzisiaj. Plac 1 Maja jest głównym placem Chomutova, więc kolumna sąsiaduje z pozostałymi zabytkami historycznego centrum i jest łatwo dostępna pieszo.

Kiedy powstała kolumna i kto sfinansował jej budowę?

Budowę rozpoczęto od uroczystości wmurowania kamienia węgielnego 16 lipca 1697 roku, w której uczestniczył Johannes Hanke, ówczesny rektor chomutowskiego kolegium jezuickiego. Koszty pokryła rodzina Wolfów, która dodatkowo opłacała coroczną procesję w święto patronki – świętej Anny, przypadające 26 lipca, wiążąc w ten sposób fundację z konkretną datą w miejskim kalendarzu. Sama kolumna nie powstała od razu w obecnym kształcie – przez kolejnych 35 lat była stopniowo rozbudowywana o kolejne elementy rzeźbiarskie, aż osiągnęła dzisiejszą, wielopoziomową formę.

Jakie rzeźby zdobią kolumnę?

Na szczycie kompozycji umieszczono scenę przedstawiającą Chrystusa z krzyżem, po bokach którego stoją Maria i święta Anna; po przeciwnej stronie trzonu kolumny umieszczono figurę świętego Józefa. Niżej, na cokole, stoją cztery posągi: świętego Jana Nepomucena, świętej Rozalii, świętej Katarzyny Aleksandryjskiej oraz świętego Jana Chrzciciela. W latach 1725–1732 kolumnę rozbudowano o kamienną balustradę z dodatkowymi rzeźbami świętych – Floriana, Teodora Tirona, Jakuba Większego, Leonarda, Rocha, Wiktora oraz Wacława. Jedną z tych figur, świętego Wiktora, wykonał rzeźbiarz Jan Osvald z Černovic.

Jak duża jest kolumna i z czego jest zbudowana?

Kolumna ma około 10,5 metra wysokości i waży sześć ton. Wykonano ją z piaskowca, a sam trzon nawiązuje do porządku korynckiego, co nadaje całości smukłą, pionową kompozycję typową dla barokowych monumentów sakralnych tego okresu.

Najczęstsze pytania

Czy kolumna Trójcy Świętej jest zabytkiem? Tak, od 1958 roku figuruje w rejestrze zabytków kultury.

Czy to kolumna morowa? Mimo że bywa czasem mylnie tak nazywana, ikonografia kolumny odnosi się do Trójcy Świętej, a nie do wotywnych kolumn dziękczynnych za odwrócenie epidemii dżumy, jak to bywa w przypadku typowych kolumn morowych stawianych w regionie w tym samym okresie.

Kto zaprojektował kolumnę? Prace prowadził rzeźbiarz Ambrož Laurentis, a przy późniejszej rozbudowie z rzeźbami świętych brał udział m.in. Jan Osvald z Černovic.

Gdzie dokładnie stoi kolumna w Chomutowie? W górnej części Placu 1 Maja, pomiędzy wieżą miejską a ratuszem – w samym centrum miasta.