Helfštýn

Helfštýn to jeden z największych zamków w Czechach — rozległa ruina górująca nad wsią Týn nad Bečvou, kilka kilometrów od Lipníka nad Bečvou, w powiecie Přerov. Zamek stoi na wzniesieniu nad rzeką Bečvą, w miejscu, które od wieków kontrolowało przejście przez Bramę Morawską — naturalny korytarz łączący Moraw z Śląskiem i Polską.

Kto zbudował zamek i jak zmieniali się jego właściciele?

Helfštýn powstał na przełomie XIII i XIV wieku. Jego fundatorem był śląski rycerz Friduš z Linavy, który zajął część majątku rodu Drahotuszów i wzniósł na szczycie grzbietu niewielką warownię o owalnym kształcie, chronioną stromymi zboczami. Już około 1320 roku zamek przeszedł w ręce Voka z Kravař — od tego momentu przez ponad sto lat pozostawał w posiadaniu rodu Kravařów, którzy rozbudowali go i znacząco przebudowali.

W kolejnych stuleciach Helfštýn wielokrotnie zmieniał właścicieli — należał między innymi do rodów Sovinců, Kostków z Postupic, Ludanic oraz Bruntálskich z Vrbna. Szczególnie istotny okazał się okres w rękach rodu Pernštejnów pod koniec XV wieku — to wtedy zamek przeszedł gruntowną przebudowę w stylu późnogotyckim i renesansowym, zyskując rozmiary, które dziś czynią go jednym z największych zamkowych założeń w kraju. Po bitwie na Białej Górze w 1621 roku majątek skonfiskowano, a zamek trafił w ręce rodu Dietrichsteinów, później związanego z Lipníkiem. Z czasem stracił znaczenie militarne i administracyjne, popadając w ruinę — dziś zwiedzający oglądają rozległe, ale niezadaszone mury, wieże i dziedzińce.

Dlaczego raz w roku zamek zamienia się w kuźnię pod gołym niebem?

Od 1982 roku Helfštýn jest gospodarzem Hefaistonu — międzynarodowego sympozjum kowalstwa artystycznego, które co roku, w ostatni weekend sierpnia, przyciąga kowali i artystów z całego świata. Nazwa nawiązuje do Hefajstosa, greckiego boga ognia i kowalstwa. Pierwsza edycja zgromadziła zaledwie osiemnastu mistrzów, dziś impreza należy do największych i najbardziej cenionych festiwali kowalskich w Europie — na dziedzińcach i murach zamku powstaje wówczas ogromna plenerowa galeria kutych rzeźb, a rzemieślnicy pokazują swoje umiejętności na żywo.

Co dziś można zwiedzić na zamku?

Helfštýn należy obecnie do państwa i jest udostępniony zwiedzającym w sezonie letnim. Można spacerować między zachowanymi murami obronnymi, basztami i pozostałościami zabudowań mieszkalnych, wejść na punkty widokowe z panoramą na Bramę Morawską i okolice Přerova, a także zobaczyć ekspozycje związane z historią zamku i tradycją kowalską, która jest tu żywa nie tylko podczas Hefaistonu. Rozległość ruin i malownicze położenie na zalesionym wzgórzu sprawiają, że to popularny cel wycieczek pieszych i rowerowych z okolicznych miejscowości.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek Helfštýn? W miejscowości Týn nad Bečvou, w powiecie Přerov, w pobliżu Lipníka nad Bečvou.

Kto założył zamek? Śląski rycerz Friduš z Linavy, na przełomie XIII i XIV wieku.

Czym jest Hefaiston? To coroczne, organizowane od 1982 roku międzynarodowe sympozjum kowalstwa artystycznego, odbywające się w ostatni weekend sierpnia.

Czy zamek jest dziś dostępny do zwiedzania? Tak, jako ruina należąca do państwa, otwarta dla turystów w sezonie letnim.

Dlaczego Helfštýn uznaje się za jeden z największych zamków w Czechach? Ze względu na rozmiary założenia, które osiągnęło obecny kształt głównie dzięki rozbudowie za czasów rodu Pernštejnów pod koniec XV wieku.