Havøysund

Havøysund (w północnolapońskim Ávanuorri) to rybackie miasteczko na krańcu Norwegii, w regionie Finnmark, nad Morzem Barentsa. Jest siedzibą administracyjną gminy Måsøy. Leży na niewielkiej wyspie Havøya, a z lądem łączy je most Havøysund. To miejsce dla tych, którzy chcą zobaczyć Norwegię z dala od utartych szlaków: wietrzną, surową i mocno związaną z morzem.

Gdzie leży Havøysund i ilu ludzi tu mieszka?

Miejscowość zajmuje zaledwie 0,63 km² i według danych z 2023 roku liczy 915 mieszkańców, co daje gęstość zaludnienia około 1450 osób na kilometr kwadratowy. Leży na 71. równoleżniku, wśród najbardziej wysuniętych na północ osad Europy. Wyspę i stały ląd łączy most, więc dojazd samochodem jest możliwy bez promu. Port odwiedzają też statki Hurtigruten.

Z czego żyje miasteczko?

Osada rozwijała się wokół rybołówstwa. Dobry port i bogate łowiska w pobliżu sprawiły, że miejscowość stała się ważnym punktem wyładunku ryb. Do dziś łodzie przywożą tu dorsze, kraby i halibuty, a lokalne zakłady przetwórcze nadają rytm życia w porcie. Dawniej Havøysund uczestniczył także w handlu pomorskim z Rosją.

Jak wygląda Havøysund po wojnie?

W 1944 roku wycofujące się wojska niemieckie zniszczyły miasteczko, a mieszkańców ewakuowano. Większość starszej zabudowy przepadła. Dzisiejszy wygląd miejscowości to efekt powojennej odbudowy, o czym świadczą szeregi praktycznych domów określanych jako gjenreisingshus, czyli „domy odbudowy”. Nie znajdziesz tu zabytkowej starówki, ale za to czytelny obraz tego, jak Finnmark podnosił się po wojnie.

Co zobaczyć w Havøysund i okolicy?

• Muzeum Måsøy – czerwony budynek, który pierwotnie pełnił funkcję plebanii. Poświęcono go dziedzictwu nadmorskich społeczności; wśród eksponatów są XIX-wieczne narzędzia rybackie.
• Park wiatrowy Gavlen – wiatraki stanowią charakterystyczny punkt na horyzoncie. Znajdziesz tu punkt widokowy i kawiarnię z widokiem na Morze Barentsa.
• Hjelmsøystauren – klif ptasi niedaleko wybrzeża, opisywany jako miejsce o jednym z największych w Europie zróżnicowań gatunków ptaków na pojedynczej skale.
• Przyroda – na okolicznych wzgórzach można spotkać lisy polarne, a nad klifami krążą bieliki.

Kiedy jechać do Havøysund?

Latem w tych szerokościach obowiązuje północne słońce, które nie zachodzi przez wiele tygodni, a zimą pojawia się noc polarna i szansa na zorzę polarną. Wiatr jest tu stałym towarzyszem o każdej porze roku, dlatego warto zabrać wiatroszczelną odzież i ciepłe warstwy. Wybierz się tam, jeśli interesuje cię życie rybackiej społeczności i dzika przyroda Arktyki, a nie rozbudowana infrastruktura turystyczna.

Najczęstsze pytania

Jak dostać się do Havøysund? Samochodem przez most Havøysund, który łączy wyspę Havøya z lądem, lub drogą morską: port obsługuje statki Hurtigruten.

Jak nazywa się Havøysund w języku saamskim? Ávanuorri, w północnolapońskim.

Ile osób mieszka w Havøysund? W 2023 roku było to 915 osób.

Czy zachowała się stara zabudowa? Nie w większości. Miasteczko zniszczono w 1944 roku, a obecny wygląd zawdzięcza powojennej odbudowie.

Co jest głównym zajęciem mieszkańców? Rybołówstwo i przetwórstwo ryb, głównie dorsza, kraba i halibuta.