Hatherwood Battery

Hatherwood Battery to zrujnowana wiktoriańska bateria nadbrzeżna w Totland, na zachodnim krańcu wyspy Wight w Anglii. Stoi na wschód od zatoki Alum Bay, na łagodnie opadającym klifie, i należy do tzw. fortów Palmerstona, czyli umocnień wznoszonych wzdłuż angielskiego wybrzeża w XIX wieku.

Czym jest Hatherwood Battery?

To bateria artylerii z epoki, w której Wielka Brytania obawiała się francuskiej inwazji. Po raporcie Królewskiej Komisji ds. Obrony Zjednoczonego Królestwa z 1859 roku powstał łańcuch fortów i baterii chroniących bazy morskie i szlaki żeglugowe. Hatherwood opisuje się jako ostatnie z dzieł tego programu, które miały bronić zachodniej części wyspy.

Dlaczego zbudowano ją właśnie tutaj?

Miejsce wybrano ze względu na widok na Alum Bay i zachodnie podejścia do cieśniny Solent. Bateria miała nie dopuścić wrogich okrętów do zachodniego kanału żeglugowego Solentu. Ustawiono ją tak, by prowadzić ogień krzyżowy z pobliską baterią Needles, dzięki czemu atakujący wpływający do kanału trafiałby pod ogień z dwóch stron naraz.

Jakie miała działa?

Plany zmieniały się w trakcie budowy. Początkowo przewidywano sześć gładkolufowych dział 68-funtowych, ale uzbrojenie zmieniono przed ukończeniem. Do 1886 roku w centrum zamontowano dwa gwintowane działa przedładowcze kalibru 12,5 cala o masie 38 ton, a po bokach po dwa działa 9-calowe tego samego typu.

W 1886 roku na wzniesieniu za baterią zbudowano stanowisko do określania położenia celów, służące do ustalania odległości i kierunku okrętów. Źródła różnią się co do nazwy tego wzniesienia: raz jest to Headon Warren, raz Headon Hill.

Co działo się z nią później?

Kluczową rolę w historii tego miejsca odgrywa erozja. Wybrzeże stale się tu przesuwa, a bateria została porzucona w 1903 roku. Mimo to Royal Navy wykorzystała ją ponownie w latach 1940–1943, w czasie II wojny światowej.

Dziś jest ruiną. Badanie projektu CITiZAN poświęconego dziedzictwu wybrzeża z 2015 roku odnotowało poważne uszkodzenia wschodniego skrzydła baterii. Erozja pozostaje głównym zagrożeniem dla tego, co zostało. Okoliczny teren Headon Warren należy do National Trust.

Wskazówki dla zwiedzających

• Najlepiej połączyć wizytę ze spacerem po Headon Warren i klifach nad Alum Bay, z szerokimi widokami na morze.
• Trzymaj się z dala od krawędzi klifu. Grunt się osuwa, a części konstrukcji są uszkodzone.
• Warto zestawić wizytę z innymi fortyfikacjami zachodniej części wyspy, na przykład baterią Needles, aby zobaczyć, jak oba stanowiska miały współdziałać.
• Przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady dostępu, bo ścieżki przy erodujących klifach mogą się zmieniać.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Hatherwood Battery? W Totland na wyspie Wight, na wschód od Alum Bay, na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy.

Czy to jeden z fortów Palmerstona? Tak. Powstała jako część obrony wywołanej obawą przed francuską inwazją w połowie XIX wieku.

Dlaczego porzucono ją w 1903 roku? Postępująca erozja gruntu na tym odcinku wybrzeża sprawiła, że miejsce stało się nieodpowiednie, więc z niego zrezygnowano.

Czy używano jej w czasie II wojny światowej? Tak. Royal Navy wykorzystywała ją w latach 1940–1943.

Czy nadal można zobaczyć działa? Nie. To ruina, a duże wiktoriańskie działa z uzbrojenia z 1886 roku nie są tam eksponowane.