Grotte d'Osselle

Grotte d'Osselle (Jaskinia Osselle) to podziemny labirynt w gminie Roset-Fluans w departamencie Doubs, około 25 km od Besançon. To jedna z najstarszych jaskiń turystycznych na świecie – zwiedzana od początku XVI wieku – oraz największe znane na świecie cmentarzysko niedźwiedzi jaskiniowych. Wejście znajduje się tuż nad brzegiem rzeki Doubs, a sama jaskinia ciągnie się w głąb wzgórza na długości około 8 km, z czego udostępniony turystom odcinek liczy nieco ponad kilometr.

Gdzie leży jaskinia Osselle?

Jaskinia rozciąga się pod wzgórzami pogranicza Franche-Comté, częściowo pod terytorium Doubs, częściowo Jury. Najbliższą miejscowością jest Osselle, a formalnie obiekt należy do gminy Roset-Fluans. Region ten słynie z licznych jaskiń krasowych wyżłobionych w wapiennym podłożu Jury – Osselle jest wśród nich obiektem najdłużej znanym i najdłużej zwiedzanym.

Co zobaczą zwiedzający pod ziemią?

Trasa turystyczna prowadzi przez ciąg komór i korytarzy z bogatą szatą naciekową – stalaktytami, stalagmitami i kolumnami powstającymi tysiącleciami. Pod ziemią panuje stała temperatura około 13°C niezależnie od pory roku, co czyni zwiedzanie przyjemne latem i zimą. Część trasy prowadzona jest praktycznie bez schodów, co ułatwia zwiedzanie osobom mniej sprawnym.

Cmentarzysko niedźwiedzi jaskiniowych

Osselle jest znana przede wszystkim jako miejsce odkrycia szczątków niedźwiedzia jaskiniowego – gatunku wymarłego pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, którego populacja chroniła się w jaskiniach na zimowy sen sprzed dziesiątek tysięcy lat. W 1826 roku angielski paleontolog William Buckland odnalazł tu pierwszy kompletny szkielet niedźwiedzia jaskiniowego – okaz trafił później do zbiorów British Museum. Odkrycie rozgłosiła publikacja naukowa sprzed 1828 roku, po której jaskinia zyskała międzynarodową sławę wśród badaczy, w tym samego Georges'a Cuviera, ojca paleontologii, prowadzącego tu wykopaliska. Kolejny przełom nastąpił w 1970 roku, gdy podczas prac przy jednym ze schodów odnaleziono kolejnych piętnaście kompletnych szkieletów. Dziś na trasie zwiedzania można zobaczyć zrekonstruowane szczątki tych zwierząt, które w naturze osiągały wagę zbliżoną do tony.

Zwiedzanie od czasów renesansu

Jaskinię odkryto już w XIII wieku, lecz zorganizowane zwiedzanie datuje się od początku XVI wieku – to czyni Osselle jedną z dwóch najstarszych znanych jaskiń turystycznych świata, obok greckiej Antiparos. Pierwszy szczegółowy opis podziemi pozostawił szesnastowieczny historyk regionu Loïs Gollut. W kolejnych stuleciach trasę systematycznie ulepszano – w połowie XVIII wieku zbudowano kamienny mostek nad podziemnym ciekiem, a węższe przejścia poszerzono, by ułatwić dostęp zwiedzającym.

Schronienie w czasach rewolucji

W okresie rewolucji francuskiej sucha część jaskini posłużyła jako kryjówka dla księży niezłożonych przysięgi wierności nowej władzy, ściganych przez ówczesne władze. Do dziś pokazywany jest gliniany ołtarz, przy którym odprawiano potajemnie msze. Obiekt wpisano na listę zabytków chronionych w 1912 roku.

Informacje praktyczne

Jaskinia znajduje się przy Route des Grottes w Roset-Fluans i jest otwarta dla zwiedzających sezonowo – od wiosny do jesieni. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem po wyznaczonej trasie.

Najczęstsze pytania

Jak długa jest jaskinia Osselle? Cały system liczy około 8 km, ale udostępniony do zwiedzania odcinek to nieco ponad 1 km.

Dlaczego Osselle nazywana jest cmentarzyskiem niedźwiedzi? Bo znaleziono tu największą znaną liczbę szczątków niedźwiedzia jaskiniowego na świecie, w tym kilkanaście kompletnych szkieletów odkrytych w 1970 roku, a wcześniej – w 1826 roku – pierwszy kompletny okaz opisany naukowo.

Od kiedy jaskinia jest udostępniona turystom? Od początku XVI wieku, co czyni ją jedną z najstarszych tras turystycznych na świecie.

Czy w jaskini jest zimno? Nie – panuje tam stała temperatura około 13°C przez cały rok.

Czy jaskinia ma związek z rewolucją francuską? Tak, służyła jako schronienie księżom ściganym w czasie rewolucji, którzy potajemnie odprawiali tam msze przy glinianym ołtarzu.