Grotta degli Olmi

Grotta degli Olmi to jaskinia krasowa położona w Rezerwacie Naturalnym Adelasia, na terenie gminy Cairo Montenotte w prowincji Savona, w regionie Liguria we Włoszech. Otwór wejściowy znajduje się na północnym stoku Apeninu Liguryjskiego, na wysokości około 620 metrów n.p.m. To jeden z ważniejszych obiektów speleologicznych zachodniej części łańcucha Apenin i cel wycieczek dla osób zainteresowanych przyrodą oraz krajobrazem górskim tej części Ligurii.

Jak dojść do Grotta degli Olmi?

Jaskinia leży w sercu parku Adelasia, z dala od głównych dróg, co czyni dotarcie do niej elementem samej wycieczki. Szlak prowadzący do wejścia zaczyna się na wysokości około 400 metrów n.p.m. i prowadzi przez teren rezerwatu w górę, do poziomu otworu jaskini. Marsz zajmuje zwykle około godziny i biegnie przez typowy dla tego obszaru krajobraz apeniński — lasy i tereny o urozmaiconej rzeźbie terenu, ukształtowane przez skały o pochodzeniu magmowym.

Co sprawia, że ta jaskinia jest wyjątkowa?

Grotta degli Olmi wyróżnia się na tle innych jaskiń regionu swoimi rozmiarami: całkowita długość korytarzy sięga blisko 1500 metrów, a różnica wysokości między najwyższym i najniższym punktem systemu wynosi około 135 metrów. Ze względu na tę skalę bywa opisywana jako najdalej wysunięta na zachód jaskinia w całym łańcuchu Apenin o długości przekraczającej kilometr. Dla geologów istotny jest fakt, że skały budujące okolicę mają charakter magmowy — ofiolity, co czyni ten teren interesującym punktem odniesienia w badaniach nad budową geologiczną Apeninu Liguryjskiego.

Co kryje wnętrze jaskini?

System jaskiniowy nie jest jednorodny — obok suchych, wyższych partii korytarzy istnieje aktywna, dolna gałąź, przez którą płynie podziemny ciek wodny. Woda z tego strumienia wypływa na powierzchnię w miejscu znanym lokalnie jako „Acqua che Bolle", skąd trafia do lokalnej sieci wodociągowej. Obecność bieżącej wody sprawia, że dolne partie jaskini mają zupełnie inny charakter niż suche korytarze górne — są bardziej wymagające technicznie i wymagają doświadczenia speleologicznego.

Jaskinia była znana lokalnym mieszkańcom i częściowo eksplorowana już w pierwszych dekadach XX wieku, jednak jej systematyczne badanie rozpoczęło się dopiero w latach 60. XX wieku, gdy zajęła się nią nowo powstała grupa speleologiczna Gruppo Grotte Ferrania, działająca później pod nazwą Gruppo Speleologico Ferraniese. To właśnie wtedy odkryto boczne odgałęzienia oraz głębsze partie systemu, w tym wspomnianą aktywną gałąź dolną.

Jaka fauna zamieszkuje jaskinię?

Podczas eksploracji w jaskini stwierdzono obecność chrząszcza z rodziny biegaczowatych — Sphodropsis ghilianii, gatunku przystosowanego do życia w środowisku jaskiniowym. Odnalezienie go w Grotta degli Olmi przesunęło wschodnią granicę znanego zasięgu tego gatunku, co czyni jaskinię interesującym punktem także dla biospeleologów i entomologów zajmujących się fauną podziemną.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Grotta degli Olmi? W Rezerwacie Naturalnym Adelasia, w gminie Cairo Montenotte, w prowincji Savona, w regionie Liguria, na wysokości około 620 m n.p.m.

Czy jaskinię można zwiedzać samodzielnie? Dotarcie do otworu wejściowego wymaga około godziny marszu szlakiem górskim; wejście do wnętrza, zwłaszcza do partii z aktywnym ciekiem wodnym, wymaga sprzętu i doświadczenia speleologicznego, dlatego zwiedzanie odbywa się zwykle z grupami speleologicznymi, np. w ramach wycieczek organizowanych przez lokalne kluby CAI.

Jak długa jest jaskinia? Łączna długość korytarzy wynosi blisko 1500 metrów, a różnica wysokości w systemie sięga około 135 metrów.

Co czyni tę jaskinię wyjątkową pod względem naukowym? Obecność ofiolitów (skał magmowych) w otoczeniu jaskini oraz odkrycie w jej wnętrzu rzadkiego chrząszcza jaskiniowego Sphodropsis ghilianii, którego stanowisko przesunęło znany wschodni zasięg gatunku.