Grote Mot

Grote Mot to zabytkowa, przypominająca zamek rezydencja położona przy Mot 1 w Borgloon, w belgijskiej prowincji Limburgia. Budynek stoi na południe od centrum miasteczka, otoczony rozległym parkiem, i należy do chronionego dziedzictwa architektonicznego regionu.

Skąd wzięła się nazwa i jak wygląda dziś?

Nazwa „Mot" nawiązuje do dawnego typu obronnego założenia — kopca lub grodziska otoczonego fosą, typowego dla średniowiecznej architektury obronnej w tej części Europy. Dzisiejszy budynek nie jest jednak reliktem tamtej epoki w dosłownym sensie: to rezydencja wzniesiona w stylu maaslandzkim (charakterystycznym dla dorzecza Mozy), której rdzeń pochodzi z XVII wieku. Na jednej z kamiennych płyt elewacji wyryto datę 1661, co pozwala precyzyjnie umiejscowić czas powstania głównej części budowli.

Co pokazały wykopaliska?

W 1990 roku, przy okazji prac archeologicznych na terenie posiadłości, odkryto pozostałości mostu, kwadratowej wieży oraz muru obwodowego otaczającego dawniej całe założenie. Co istotne, żadne ze znalezisk nie było starsze niż XVII wiek — nie potwierdzono więc istnienia w tym miejscu wcześniejszej, średniowiecznej konstrukcji obronnej, mimo sugestywnej nazwy.

Jak zmieniał się budynek podczas II wojny światowej?

Grote Mot nie uniknął zniszczeń wojennych. Podczas II wojny światowej rezydencja została zbombardowana, w wyniku czego trzeba było rozebrać dwie wieże budynku. Z pierwotnej konstrukcji zachował się fragment o szerokości dwóch przęseł i wysokości dwóch kondygnacji, zamknięty charakterystycznym szczytem wolutowym pochodzącym jeszcze z czasu budowy w XVII wieku.

Na czym polegała powojenna odbudowa?

W 1976 roku budynek poddano gruntownej renowacji i rozbudowie w stylu tradycjonalistycznym. Architekci starali się w maksymalnym stopniu zachować oryginalny, historyczny rdzeń konstrukcji. Co ciekawe, do prac wykorzystano stare materiały budowlane pochodzące z zamku Fontaine w Horion-Hozémont w Belgii — praktyka pozwalająca zachować autentyczny, zabytkowy charakter uzupełnień mimo współczesnego czasu ich wykonania. Dwadzieścia lat później, w 1996 roku, na terenie posiadłości wzniesiono dodatkowo oranżerię.

Co warto wiedzieć o otaczającym rezydencję ogrodzie?

Nieodłącznym elementem założenia jest ogród, założony w 1990 roku na terenie dawnych warzywników i sadów. Jego projekt sygnował Jacques Wirtz, ceniony belgijski architekt krajobrazu, znany z prac realizowanych także dla instytucji o randze międzynarodowej. Ogród rozciąga się na stromo opadającym terenie i łączy formalne żywopłoty z cisu i bukszpanu z sadami owocowymi oraz winnicami — te ostatnie przywracają miejscu tradycję uprawy winorośli, praktykowaną w tym rejonie w dawniejszych czasach.

Najczęstsze pytania

Czy Grote Mot można zwiedzać? Fakty źródłowe nie precyzują aktualnych zasad dostępu dla zwiedzających — obiekt ma status prywatnej rezydencji wpisanej na listę chronionego dziedzictwa.

Czy budynek jest oryginalny z XVII wieku? Tylko częściowo. Zachował się fragment pierwotnej konstrukcji ze szczytem wolutowym, natomiast znaczna część obecnej bryły to efekt renowacji i rozbudowy z 1976 roku, wykorzystującej także materiały z innego zabytkowego zamku.

Dlaczego w nazwie pojawia się słowo „Mot"? Nazwa odnosi się do tradycyjnego typu średniowiecznego założenia obronnego (kopiec z fosą), choć wykopaliska z 1990 roku nie potwierdziły istnienia w tym miejscu obiektu starszego niż XVII-wieczna rezydencja.

Kto zaprojektował ogród przy Grote Mot? Ogród zaprojektował Jacques Wirtz w 1990 roku, na terenie dawnych sadów i warzywników należących do posiadłości.