Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Klasztor benedyktynów w Gröningen (Kloster Gröningen, kościół klasztorny św. Wita) to jeden z najstarszych ośrodków monastycznych w Saksonii-Anhalt i ważny przystanek na Szlaku Romańskim (Straße der Romanik). Leży na zachód od miasteczka Gröningen, w krainie Börde, między Harzem a Magdeburgiem.
Jak zaczęła się historia klasztoru?
Początki sięgają roku 936, czyli czasów tuż po śmierci króla Henryka I Ptasznika. Fundatorem był Zygfryd z Merseburga, a pierwszymi mnichami byli benedyktyni sprowadzeni z opactwa w Corvey. Pierwszy kościół poświęcił w 940 roku opat Corvey, Volkmar I. Ta najstarsza świątynia nie przetrwała do naszych czasów, ale samo miejsce pozostało związane z klasztorem przez całe średniowiecze.
Co dziś widać na miejscu?
Obecny kościół powstał od początku XII wieku do jego połowy, jako romańska, trójnawowa bazylika z płaskim stropem. To typowy układ dla budowli ottońskiej i wczesnoromańskiej tej części Niemiec: surowe, masywne mury, półkoliste łuki i oszczędny detal. Sylwetkę budowli wyróżnia dachowa wieżyczka (tzw. flèche) z XII wieku, widoczna z daleka na tle równinnego krajobrazu.
Uwagę miłośników rzeźby romańskiej przyciągają dwa zabytki. Pierwszy to relief przedstawiający anioła z XII wieku. Drugi to tympanon z motywem drzewa życia, powstały w XIII wieku. Oba należą do cenionych przykładów średniowiecznej plastyki w regionie.
Czy kościół zmienił się z biegiem lat?
Tak. W latach 1819–1831 rozebrano północną nawę boczną, a pierwotnie kwadratowy chór skrócono. Dlatego dzisiejsza bryła jest mniej symetryczna niż w średniowieczu, a zmiany te dobrze pokazują, jak w XIX wieku traktowano dawne budowle sakralne po upadku życia klasztornego.
Co stało się z klasztorem po reformacji?
Wraz z reformacją życie zakonne wygasło. Ostatni katolicki prepozyt opuścił klasztor w 1542 roku, a w połowie XVI wieku dobra klasztorne przeszły w ręce miasta Gröningen. Kościół przetrwał jako budowla o znaczeniu zabytkowym i do dziś jest jednym z punktów na trasie turystycznej poświęconej architekturze romańskiej.
Dla kogo to miejsce?
- Dla osób jadących Szlakiem Romańskim, który łączy najcenniejsze budowle romańskie Saksonii-Anhalt.
- Dla fotografów architektury: prosta, zwarta bryła i charakterystyczna wieżyczka dobrze wyglądają w świetle popołudniowym.
- Dla miłośników historii wczesnego średniowiecza i zakonu benedyktyńskiego.
- Dla rowerzystów i podróżnych zwiedzających Börde oraz okolice Halberstadt i Oschersleben.
Najczęstsze pytania
Kiedy założono klasztor w Gröningen? W 936 roku, a pierwszy kościół poświęcono w 940 roku.
Kim byli pierwsi mnisi? Benedyktynami z opactwa w Corvey.
Czy zachował się kościół z X wieku? Nie. Obecna budowla jest romańska i powstała w XII wieku.
Co jest najciekawszym detalem wnętrza i rzeźby? Relief anioła z XII wieku oraz tympanon z drzewem życia z XIII wieku.
Czy kościół należy do Szlaku Romańskiego? Tak, jest jednym z obiektów tej trasy. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady zwiedzania wnętrza, bo dostępność bywa ograniczona i część zwiedzających ogląda budowlę tylko z zewnątrz.
Gdzie dokładnie leży? Na zachód od centrum Gröningen, w powiecie Börde w Saksonii-Anhalt, w Niemczech.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.