Grand Serment Royal et de Saint-Georges des Arbalétriers de Bruxelles

Grand Serment Royal et de Saint-Georges des Arbalétriers de Bruxelles to jedno z najstarszych bractw strzeleckich Brukseli, którego korzenie sięgają średniowiecza i które do dziś kultywuje tradycje dawnych cechów kuszników.

Skąd wzięło się to bractwo?

Obecność kuszników w Brukseli poświadczona jest już od XIII wieku. Bractwo wywodzi swoją tożsamość z dwóch dawnych organizacji: Wielkiego Bractwa Kuszników Brukseli, uznanego oficjalnie przywilejem z 4 maja 1381 roku wydanym przez książąt Brabancji Joannę i Wacława, oraz Bractwa Świętego Jerzego, którego prawa potwierdziła w 1388 roku księżna Joanna Brabancka. To właśnie z połączenia dziedzictwa obu tych organizacji wywodzi się dzisiejsza nazwa i tożsamość Grand Serment.

Jak wyglądało życie dawnego bractwa?

Z zachowanych archiwów wynika, że już 2 kwietnia 1304 roku Szpital Świętego Jana odstąpił kusznikom część nowego cmentarza w miejscu zwanym Sablon, gdzie bractwo wzniosło oratorium poświęcone Marii Pannie. To wydarzenie zapoczątkowało trwały związek bractwa z tą częścią miasta, który przetrwał do dziś. Corocznie odbywał się „Królewski Strzał" (Tir du Roy) – uroczysty konkurs strzelecki, podczas którego każdy kusznik otrzymywał pamiątkowy żeton roku, a ten, komu udało się strącić drewnianego ptaka (papegaja) umieszczonego na wieżyczce kościoła, zostawał okrzyknięty Królem Bractwa na kolejny rok. Ten zwyczaj, łączący element sportowej rywalizacji z symboliką religijną i społeczną, stanowił rdzeń dorocznego kalendarza bractwa przez stulecia.

Co stało się z bractwem podczas rewolucji?

Burzliwy okres przełomu XVIII i XIX wieku nie oszczędził brukselskich kuszników. W 1795 roku, w czasie okupacji rewolucyjnych wojsk francuskich, bractwo zostało formalnie rozwiązane, a jego działalność przerwana. Odrodzenie nastąpiło dopiero wraz z ustanowieniem niepodległości Belgii i powstaniem monarchii w latach 1830–1831 – dawni członkowie odtworzyli wówczas Bractwo Świętego Jerzego, nawiązując wprost do przedrewolucyjnej tradycji. Od 1867 roku obecne Serment uznaje się za spadkobiercę i kontynuatora obu dawnych bractw – zarówno Wielkiego Bractwa Kuszników, jak i Bractwa Świętego Jerzego. Ten podwójny rodowód znajduje odzwierciedlenie w pełnej nazwie organizacji, łączącej oba historyczne miana.

Jak potwierdzono ciągłość tradycji?

Formalne uznanie związku dzisiejszego bractwa z jego historycznymi poprzednikami nastąpiło 11 lipca 1927 roku, gdy król Albert I osobiście potwierdził tę więź. Był to ważny moment dla organizacji, która przez dekady starała się zachować pamięć o swoich średniowiecznych korzeniach mimo przerwy spowodowanej rewolucją i zmianami politycznymi na przełomie epok.

Czy tradycja przetrwała do dziś?

Tak – Grand Serment Royal et de Saint-Georges des Arbalétriers de Bruxelles wciąż działa i pielęgnuje swoje dawne obyczaje. Bractwo utrzymuje instytucję Kompaniona, organizuje coroczny Królewski Strzał oraz uroczyste wręczenie kołnierzy Królom w sobotę po Wniebowstąpieniu Pańskim, podczas uroczystej mszy w kościele Notre-Dame au Sablon. W ceremoniach tych uczestniczy przedstawiciel króla Belgii, sprawującego funkcję Wysokiego Protektora Bractwa – co podkreśla wagę, jaką współczesna monarchia przywiązuje do tego wielowiekowego dziedzictwa miejskiego i religijnego Brukseli.

Najczęstsze pytania

Od kiedy istnieje bractwo kuszników w Brukseli? Obecność kuszników potwierdzona jest od XIII wieku, a oficjalne przywileje pochodzą z lat 1381 i 1388.

Dlaczego bractwo zostało rozwiązane? Zostało zniesione w 1795 roku przez rewolucyjne władze francuskie okupujące ówczesne Niderlandy Austriackie.

Gdzie dziś odbywają się uroczystości bractwa? W kościele Notre-Dame au Sablon w Brukseli, tradycyjnie w sobotę po Wniebowstąpieniu Pańskim.