Gorreana

Gorreana to najstarsza wciąż działająca plantacja herbaty w Europie, położona we wsi Gorreana, w parafii Maia, w gminie Ribeira Grande na wyspie São Miguel na Azorach. To jedna z zaledwie dwóch plantacji herbaty, które do dziś funkcjonują na archipelagu, i zarazem rodzinny biznes prowadzony nieprzerwanie od czterech pokoleń.

Skąd wzięła się herbata na Azorach?

Historia Gorreany sięga połowy XIX wieku, gdy gospodarka wyspy opierała się głównie na uprawie pomarańczy eksportowanych do Anglii. Plaga niszcząca sady doprowadziła jednak do niemal całkowitego załamania tej branży do lat 60. XIX wieku. W tej sytuacji lokalni rolnicy zaczęli szukać alternatywnych upraw, które pozwoliłyby ratować gospodarkę regionu. Jednym z pierwszych, który sprowadził na wyspę sadzonki herbaty, był José do Canto – zamożny właściciel ziemski zainteresowany nowymi kierunkami rolnictwa.

Jak powstała plantacja?

W 1878 roku Towarzystwo Wspierania Rolnictwa São Miguel sprowadziło z Makau dwóch chińskich specjalistów – Lau-a-Pana oraz jego tłumacza Lau-a-Tenga – którzy mieli nauczyć miejscowych rolników technik uprawy krzewu herbacianego oraz sposobów przetwarzania liści. Same nasadzenia na terenie dzisiejszej Gorreany rozpoczęto już w 1874 roku, a komercyjna produkcja ruszyła w 1883 roku, gdy wyprodukowano pierwszy kilogram suszonej herbaty. Za uruchomienie produkcji odpowiadała Ermelinda Pacheco Gago da Câmara, a plantacja pozostaje własnością tej samej rodziny do dziś – obecnie zarządza nią już piąte pokolenie.

Pod koniec XIX wieku, w obliczu zmian politycznych i gospodarczych w Portugalii, wiele ówczesnych fabryk herbaty na wyspie zaprzestało działalności. Gorreana była jedyną, której udało się utrzymać ciągłość produkcji, co dziś czyni ją nie tylko zabytkiem przemysłowym, ale i żywym świadkiem historii rolnictwa na Azorach.

Co produkuje się w Gorreanie dzisiaj?

Współcześnie plantacja zajmuje około 75 hektarów i jest uprawiana w sposób ekologiczny – bez użycia pestycydów, herbicydów czy nawozów sztucznych, co wynika z wilgotnego, wulkanicznego klimatu wyspy sprzyjającego naturalnej uprawie. W fabryce powstają różne rodzaje herbaty: czarna, zielona, zielona perłowa (pearl green) oraz herbaty częściowo fermentowane. Cały proces – od zbioru liści po suszenie i pakowanie – odbywa się na miejscu, w zabytkowych budynkach fabrycznych.

Czy Gorreanę można zwiedzać?

Tak – teren plantacji oraz fabryka są otwarte dla zwiedzających bezpłatnie przez większość roku. Odwiedzający mogą spacerować między rzędami krzewów herbacianych rozciągających się aż po ocean, a także zobaczyć maszyny wykorzystywane w produkcji, z których część pochodzi jeszcze z epoki wiktoriańskiej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Gorreana? We wsi Gorreana, w parafii Maia, w gminie Ribeira Grande, na wyspie São Miguel na Azorach.

Od kiedy działa plantacja? Nasadzenia rozpoczęto w 1874 roku, a komercyjną produkcję herbaty w 1883 roku – od tego czasu działalność nie została przerwana.

Dlaczego akurat herbata? Ponieważ plaga zniszczyła uprawy pomarańczy, które wcześniej stanowiły podstawę gospodarki wyspy, a herbata okazała się dobrze przystosowaną alternatywą.

Kto uczył miejscowych uprawy herbaty? Dwaj chińscy specjaliści sprowadzeni z Makau w 1878 roku, którzy przekazali techniki uprawy i przetwarzania liści.