Gløshaug Church

Kościół Gløshaug to czerwona, drewniana świątynia w miejscowości Gartland, w gminie Grong w regionie Trøndelag w środkowej Norwegii. Zbudowano ją w 1689 roku na planie tzw. kościoła długiego. To jeden z dwóch kościołów parafii Harran, należącej do dekanatu Namdal w diecezji Nidaros. Wewnątrz zmieści się około stu osób, więc jest to kameralne, wiejskie miejsce kultu, a nie okazała budowla.

Czym jest kościół długi i dlaczego warto go zobaczyć?

Kościół długi to prosty typ świątyni, popularny w Norwegii w XVII wieku: wydłużona bryła, jedna nawa i wyraźnie wydzielone prezbiterium. Gløshaug jest dobrym, zachowanym przykładem tego stylu. Z zewnątrz uwagę zwraca czerwona, drewniana elewacja, która dobrze wygląda na tle zielonej doliny. Wnętrze ma nielakierowane, surowe drewniane ściany i zachowało znaczną część oryginalnego wyposażenia, dlatego odwiedzający mogą poczuć atmosferę dawnej parafii.

Jaka jest historia tego miejsca?

Miejsce było użytkowane jako święte na długo przed obecną budową. Według norweskich źródeł lokalnych stał tu wcześniej kościół słupowy, datowany metodą dendrochronologiczną na 1155 rok. Jego elementy, w tym belka podwalinowa i słupy, znaleziono pod podłogą obecnego kościoła. Teren służył też jako miejsce spotkań Samów południowych z Norwegami, związanych z handlem i nabożeństwami.

W lutym 1689 roku proboszcz Peder Resen poprosił o zgodę na rozbiórkę starego, podupadłego kościoła słupowego. Zgodę uzyskano i jeszcze w tym samym roku zaczęto wznosić nową świątynię. Część źródeł podaje jako datę powstania okolice 1690 roku, ale najczęściej przyjmuje się rok 1689.

Jak kościół uniknął rozbiórki?

W 1874 roku w Fiskem oddano do użytku nowy kościół parafialny. Rozważano wtedy rozebranie Gløshaug i sprzedaż materiału. Zapobiegł temu walijski wędkarz sportowy Thomas Merthyr Guest, który kupił budynek. Po jego śmierci w 1904 roku właścicielką została wdowa, a w 1908 roku przekazała kościół Helmerowi P. Gartlandowi, właścicielowi gospodarstwa, na którego ziemi stoi świątynia. Później trafił on w ręce rady parafii Harran.

Co zobaczyć w środku?

• nielakierowane, drewniane ściany wnętrza,
• empory z lat dwudziestych XIX wieku,
• krucyfiks pochodzący z XIII wieku,
• skrzydła ołtarza pochodzące z późnośredniowiecznego ołtarza.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży kościół Gløshaug? W miejscowości Gartland w gminie Grong, w okręgu Trøndelag w Norwegii. Współrzędne to około 64,53 N i 12,40 E.

Kiedy został zbudowany? W 1689 roku, na miejscu wcześniejszego kościoła słupowego z XII wieku.

Ile osób mieści kościół? Około stu.

Do jakiej parafii należy? Do parafii Harran w dekanacie Namdal, w diecezji Nidaros w Kościele Norwegii.

Czy warto tu przyjechać? Tak, jeśli interesują Cię stare drewniane kościoły, historia Samów południowych i spokojne miejsca poza szlakiem turystycznym. Wizyta nie zajmuje wiele czasu, ale wnętrze z surowego drewna i dawnym wyposażeniem robi wrażenie autentyczności. Warto sprawdzić wcześniej, czy kościół jest otwarty dla zwiedzających, bo jako czynna świątynia parafialna może mieć ograniczone godziny dostępu.