Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Gelston Castle to romantyczna, pozbawiona dachu rezydencja w stylu neogotyckim, położona w pobliżu miasteczka Castle Douglas w hrabstwie Kirkcudbrightshire, w regionie Dumfries and Galloway w południowo-zachodniej Szkocji. Choć dziś jest ruiną, jej bryła przetrwała w zaskakująco dobrym stanie i wciąż robi wrażenie na każdym, kto zbliża się do niej przez okoliczne tereny.
Kto zbudował Gelston Castle i kiedy?
Zamek powstał na początku XIX wieku z inicjatywy sir Williama Douglasa, założyciela pobliskiego Castle Douglas. Douglas w 1799 roku nabył ziemie Gelston, a kilka lat później, około 1805 roku, wzniósł tu dla siebie okazałą rezydencję. Autorstwo projektu przypisuje się, na podstawie cech stylistycznych, architektowi Richardowi Crichtonowi, uczniowi braci Adam. Dokumentacja bywa w tej kwestii niejednoznaczna, dlatego w niektórych źródłach pojawiają się też inne nazwiska.
Jak wygląda budowla?
Gelston Castle to przykład tzw. stylu Adamów w wersji obronnej, czyli „zamku” projektowanego jako wygodny dom wiejski, a nie prawdziwa twierdza. Fasada wejściowa ma trzykondygnacyjną, wysuniętą część centralną, która tworzy efekt wieży. Narożniki budynku spinają smukłe okrągłe wieże zwieńczone miniaturowymi wieżyczkami. Obiekt jest dziś pozbawiony wnętrz i dachu, ale mury sięgają pełnej wysokości, więc sylwetka pozostaje czytelna.
Co działo się z zamkiem po śmierci Douglasa?
Sir William Douglas zmarł w 1809 roku bez potomstwa, a jego majątek podzielono między siostrzenice i siostrzeńców. Gelston przypadło najmłodszej córce jego brata Jamesa, Mathildzie Douglas. W 1813 roku wyszła ona za mąż za Williama Maitlanda, a ich rodzina zarządzała posiadłością przez większą część XIX wieku. Później majątek przeszedł w ręce rodziny Galliers-Pratt, która zachowała zamek głównie na potrzeby polowań na bażanty.
Gelston Castle w czasie II wojny światowej
W czasie II wojny światowej zamek został zarekwirowany. Znalazł tu schronienie ośrodek dla niepełnosprawnych chłopców ewakuowanych z Glasgow. Gdy ta funkcja się zakończyła, z budynku zdjęto dach, co doprowadziło do obecnego, ruinowanego stanu.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Gelston Castle? W pobliżu Castle Douglas, w hrabstwie Kirkcudbrightshire, w regionie Dumfries and Galloway w Szkocji. Współrzędne to około 54,905 N, 3,909 W.
Czy zamek jest ruiną? Tak. Budynek nie ma dachu ani wnętrz, ale ściany zachowały się do pełnej wysokości.
Kto zaprojektował zamek? Projekt przypisuje się Richardowi Crichtonowi na podstawie stylu, choć w źródłach pojawiają się też inne sugestie.
Dlaczego zdjęto dach? Po zakończeniu użytkowania budynku jako domu dla ewakuowanych chłopców z Glasgow dach został usunięty, a obiekt stopniowo popadł w ruinę.
Dla kogo to miejsce? Dla miłośników architektury, fotografii ruin i historii szkockich posiadłości ziemskich, a także dla osób zwiedzających okolice Castle Douglas. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady dostępu do terenu, ponieważ okolica jest własnością prywatną lub leśną i warunki mogą się zmieniać. Nie należy wchodzić do wnętrza ruiny ani wspinać się na mury, bo konstrukcja bez dachu jest narażona na dalsze niszczenie.
Gelston Castle dobrze ilustruje losy wielu szkockich rezydencji z przełomu XVIII i XIX wieku: zbudowane z rozmachem przez zamożnego właściciela, rozdzielone między spadkobierców, użytkowane przez kolejne rodziny, a w końcu zaadaptowane na potrzeby wojenne i porzucone.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.