Geersensmolen

Geersensmolen to drewniany wiatrak typu koźlak, który stoi przy Dorpsstraat w Klemskerke, wsi wchodzącej w skład gminy De Haan na belgijskim wybrzeżu Morza Północnego. Przez pokolenia mielono w nim zboże, a dziś jest jednym z niewielu w pełni sprawnych zabytków tego typu w regionie.

Skąd wzięła się nazwa i jak stary jest młyn?

Pierwsza wzmianka o wiatraku w tym miejscu pochodzi z 1571 roku, jednak ta pierwotna konstrukcja najprawdopodobniej nie przetrwała oblężenia Ostendy na przełomie XVI i XVII wieku. Obecny młyn wzniesiono w 1693 roku i od tego czasu nieprzerwanie stoi w tym samym miejscu, choć przechodził kolejne remonty i przebudowy. Mieszkańcy nazywali go dawniej Zuidmolen, czyli Młynem Południowym — dla odróżnienia od Noordmolen, czyli Młyna Północnego, który stał we wsi Vosseslag na północ stąd. Spotykane są też inne, starsze nazwy: Dorpsmolen (młyn wiejski) oraz Lievensmolen.

Jak wyglądała jego praca na przestrzeni wieków?

Przez większość swojej historii Geersensmolen służył jako młyn zbożowy, napędzany wyłącznie siłą wiatru. Dopiero w 1914 roku w przybudówce zainstalowano silnik, który miał wspomagać pracę w dni bezwietrzne, jednak sam wiatrak nadal wykorzystywano do napędu aż do końca lat 60. XX wieku. To stosunkowo długo jak na obiekt tego typu — wiele podobnych młynów w regionie przestało pracować znacznie wcześniej.

Dlaczego Geersensmolen jest wyjątkowy wśród belgijskich wiatraków?

W 1943 roku młyn wpisano na listę zabytków, co uchroniło go przed rozbiórką w okresie, gdy wiele wiejskich wiatraków znikało z krajobrazu. W 1960 roku przeprowadzono gruntowną renowację, podczas której zamontowano spawany krzyż skrzydeł — było to pierwsze tego typu rozwiązanie zastosowane w Belgii, co czyni Geersensmolen obiektem istotnym również z punktu widzenia historii techniki młynarskiej w kraju.

Jak młyn trafił w ręce gminy i co się z nim dzieje dziś?

Do 1993 roku wiatrak pozostawał własnością prywatną. W tym roku odkupiła go gmina De Haan, przejmując odpowiedzialność za jego dalsze utrzymanie. W 2004 roku podjęto decyzję o przywróceniu młyna do stanu w pełni funkcjonalnego — wymagało to jego przeniesienia, co było sporym przedsięwzięciem konserwatorskim. Prace zakończyły się sukcesem i w 2014 roku Geersensmolen ponownie zaczął mleć zboże, tym razem już jako żywy zabytek i atrakcja turystyczna.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać Geersensmolen? Młyn należy do gminy De Haan i pełni funkcję obiektu dziedzictwa kulturowego, dostępnego do zwiedzania w ramach lokalnej oferty turystycznej i edukacyjnej, w tym wizyt szkolnych.

Czy wiatrak nadal działa? Tak — po renowacji zakończonej w 2014 roku Geersensmolen odzyskał pełną sprawność techniczną i w odpowiednich warunkach wiatrowych może ponownie mleć zboże, tak jak robił to od 1693 roku.

Skąd pochodzi nazwa Geersensmolen? Nazwa nawiązuje do lokalnej tradycji nazewniczej młynów w regionie; w przeszłości obiekt funkcjonował też pod nazwami Zuidmolen, Dorpsmolen i Lievensmolen, co odzwierciedla jego rolę względem innych młynów w okolicy, zwłaszcza Noordmolen w pobliskim Vosseslagu.