Fuente de los Incrédulos

Fuente de los Incrédulos to XVIII-wieczna fontanna w Saragossie, stojąca przy Vía Ibérica, w miejscu gdzie krzyżuje się ona z Kanałem Cesarskim Aragonu (Canal Imperial de Aragón), niedaleko śluzy Casablanca i przylegającego do niej parku.

Skąd wzięła się nazwa "Fontanna Niewiernych"?

Nazwa nie ma nic wspólnego z religią w potocznym rozumieniu tego słowa — odnosi się do osób, które nie wierzyły w powodzenie budowy kanału. Gdy duchowny Ramón Pignatelli, główny budowniczy Kanału Cesarskiego, doprowadził wreszcie wodę do Saragossy, kazał wznieść fontannę jako trwały dowód, że sceptycy się mylili. "Incrédulos", czyli niewierni albo niedowiarkowie, to właśnie ci, którzy publicznie kpili z jego przedsięwzięcia i nie sądzili, że wody kanału kiedykolwiek dotrą do miasta.

Kto i dlaczego wątpił w sukces budowy?

Głównymi sceptykami byli koledzy Pignatellego z Kapituły Metropolitalnej Saragossy. Ich niedowierzanie nie było przypadkowe — kanał miał nawadniać nowe grunty, a co za tym idzie, zmieniać sposób poboru dziesięciny z tych terenów. Kanonicy nie chcieli utracić dotychczasowych dochodów, dlatego relacje między nimi a Pignatellim były napięte, a spór miał wymiar polityczny i sądowy, nie tylko techniczny. Fontanna stała się więc czymś więcej niż ozdobną instalacją — była publiczną, dość ironiczną odpowiedzią na ten konflikt.

Kiedy powstała fontanna i co mówi jej inskrypcja?

Fontanna została odsłonięta w grudniu 1786 roku. Na kamieniu umieszczono napis w duchu żartobliwej satysfakcji: mówi on o "przekonaniu niewiernych" oraz o odpoczynku dla podróżnych, i nosi datę 1786. Ten dwuznaczny ton — połowa triumfu, połowa uszczypliwości — sprawia, że fontanna do dziś bywa nazywana najbardziej ironicznym pomnikiem Saragossy.

Jak nazywała się fontanna wcześniej?

Pierwotnie obiekt funkcjonował pod nazwami Fuente del Molino de la Casa Blanca lub Fuente de Casablanca, odnoszącymi się do pobliskiego młyna i osady Casablanca. Z czasem popularna nazwa "Fuente de los Incrédulos" wyparła oficjalne określenia — dziś to ona figuruje w przewodnikach i na tablicach miejskich.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Fontanna wpisuje się w miejski szlak fontann i zbiorników wodnych wzdłuż rzeki Huerva, prowadzony przez Urząd Miasta Saragossy w ramach programu sztuki publicznej. Sąsiedztwo śluzy Casablanca oraz zieleń otaczającego parku sprawiają, że to miejsce łączy walory historyczne z możliwością spokojnego odpoczynku — dokładnie tak, jak zapowiadała XVIII-wieczna inskrypcja.

Najczęstsze pytania

Gdzie w Saragossie stoi Fuente de los Incrédulos? Przy Vía Ibérica, w punkcie, w którym ulica przecina Kanał Cesarski Aragonu, w bliskiej odległości od śluzy Casablanca.

Kto zbudował fontannę i dlaczego? Ramón Pignatelli, duchowny i główny budowniczy Kanału Cesarskiego, kazał ją wznieść po dotarciu wód kanału do Saragossy — jako odpowiedź na sceptycyzm części Kapituły Metropolitalnej.

Co oznacza słowo "incrédulos" w nazwie fontanny? To osoby niewierzące w sukces budowy kanału, głównie duchowni obawiający się utraty dochodów z dziesięciny po nawodnieniu nowych terenów.

Kiedy fontanna została odsłonięta? W grudniu 1786 roku, co potwierdza data wyryta na inskrypcji fontanny.