Fransmansmuseum

Fransmansmuseum w Koekelare to niewielkie, ale wyjątkowo osobiste muzeum poświęcone historii flamandzkich robotników sezonowych, którzy przez dziesięciolecia wyjeżdżali z rodzinnych stron do pracy we Francji. Mieści się na terenie dawnego browaru Christiaen, w budynkach, które niegdyś służyły jako stajnie, magazyny i suszarnia chmielu przynależące do przemysłowego kompleksu.

Kim byli „Fransmans"?

Nazwa muzeum pochodzi od określenia „Fransmans" — tak nazywano mieszkańców regionu Westhoek, którzy sezonowo migrowali za pracą do północnej Francji. Wyjeżdżali tam, by pracować przy uprawie i zbiorze buraków cukrowych, w suszarniach cykorii, cukrowniach, przy żniwach lnu oraz w cegielniach. Praca była ciężka i słabo płatna, a warunki życia sezonowych robotników dalekie od komfortu — mimo to Fransmans cieszyli się wyjątkowym uznaniem wśród pracodawców, cenieni za wytrwałość i rzemieślnicze umiejętności, które wyróżniały ich na tle robotników z innych krajów. Zjawisko to trwało aż do lat 60. XX wieku, kiedy zmiany w rolnictwie i przemyśle stopniowo położyły kres tej formie migracji zarobkowej.

Dawny browar jako scena opowieści

Muzeum znajduje się w zabudowaniach browaru-słodowni Christiaen, którego początki sięgają lat 90. XVIII wieku. Obecny wygląd kompleks przemysłowy zyskał około 1878 roku, a sam browar działał nieprzerwanie aż do 1968 roku, będąc przez długi czas jednym z największych pracodawców w Koekelare. Dziś w dawnych paddokach, magazynach i piwnicy chmielowej, które pełniły funkcję zaplecza gospodarczego browaru, zaaranżowano ekspozycję poświęconą historii sezonowych migrantów.

Co można zobaczyć

Ekspozycja pozwala zajrzeć do zrekonstruowanego „domu" typowego Fransmana — skromnego wnętrza, które oddaje realia codziennego życia robotnika sezonowego z dala od rodziny. Muzeum prezentuje też unikalny film dokumentalny opowiadający o losach migrantów oraz odtworzoną suszarnię (ast), czyli tradycyjne pomieszczenie służące do suszenia płodów rolnych, charakterystyczne dla regionu. Całość została gruntownie przebudowana w 2016 roku, a swoje podwoje dla zwiedzających ponownie otworzyła na początku marca 2017 roku, oferując od tego czasu nowocześniejszą, bardziej przystępną formę prezentacji historii.

Fransmansmuseum stanowi część większego kompleksu kulturalnego znanego jako De Brouwerij, w którym oprócz ekspozycji poświęconej Fransmans znajduje się także muzeum Käthe Kollwitz.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się muzeum? Fransmansmuseum mieści się przy Sint Maartensplein 15B w Koekelare, w zabudowaniach dawnego browaru Christiaen.

Kim byli Fransmans? To sezonowi robotnicy z Flandrii, którzy wyjeżdżali do pracy w północnej Francji, głównie przy uprawie buraków cukrowych, w cukrowniach, suszarniach cykorii i cegielniach, aż do lat 60. XX wieku.

Kiedy muzeum jest otwarte? Placówka działa sezonowo, od 15 maja do 15 listopada, w soboty, niedziele oraz dni świąteczne w godzinach od 13:30 do 17:00.

Czy w budynku znajdują się inne atrakcje? Tak, Fransmansmuseum jest częścią kompleksu De Brouwerij, obejmującego również muzeum poświęcone Käthe Kollwitz.