Foundry Park

Foundry Park (fr. Parc de la Fonderie, nid. Fonderiepark) to niewielki, ale bogaty w historię park w gminie Molenbeek-Saint-Jean/Sint-Jans-Molenbeek, jednej z dziewiętnastu gmin regionu stołecznego Brukseli. Rozciąga się między ulicami Rue Ransfort i Rue de l'Éléphant, w samym sercu dawnej przemysłowej dzielnicy zwanej niegdyś "małym belgijskim Manchesterem" – to określenie oddaje, jak duże znaczenie miał tu w XIX i XX wieku przemysł ciężki i metalurgiczny.

Skąd wzięła się nazwa parku?

Teren, na którym dziś rozciąga się zieleń, od połowy XIX wieku należał do zakładów przemysłowych. W 1839 roku działała tu fabryka Derosne i Cail, później przemianowana na Cail i Halot, produkująca maszyny do przetwórstwa cukru oraz elementy przeznaczone dla kolei. W 1887 roku obok, na tej samej działce przy Rue Ransfort, osiadła Compagnie des Bronzes – spółka założona w 1854 roku, specjalizująca się w wytwarzaniu elementów z cynku, brązu i żeliwa na potrzeby budownictwa, a także rur, instalacji oświetleniowych oraz przedmiotów artystycznych z metalu. To właśnie od odlewni (fr. fonderie) tej firmy park wziął swoją nazwę.

Jak wyglądała historia tego miejsca?

Fabryka Cail i Halot zakończyła działalność na początku XX wieku, natomiast odlewnia Compagnie des Bronzes funkcjonowała na części terenu jeszcze przez dziesięciolecia. Po obu wojnach światowych rynek zbytu spółki systematycznie się kurczył, aż firma ogłosiła upadłość w latach 70. XX wieku. Opuszczony teren przemysłowy w 1981 roku wykupiła Wspólnota Francuska Belgii. Gmina Molenbeek, będąca dzierżawcą działki na zasadzie dzierżawy wieczystej (emfiteuza), zagospodarowała zachodnią część terenu, tworząc w 1990 roku park – przy wsparciu finansowym z subwencji Regionu Brukselskiego.

Co warto wiedzieć o dziedzictwie tego miejsca?

Wartość historyczna terenu została oficjalnie potwierdzona w 1995 roku, gdy wpisano go do prawnego inwentarza zabytkowych miejsc regionu brukselskiego. Dwa lata później, w 1997 roku, budynki dawnej Compagnie des Bronzes trafiły na listę obiektów zabezpieczonych przed rozbiórką. Na terenie dawnego kompleksu przemysłowego mieści się dziś La Fonderie – muzeum poświęcone historii przemysłu i pracy w Brukseli, które gromadzi eksponaty, dokumenty oraz relacje ustne dotyczące przemysłowej przeszłości miasta.

Jakie plany ma gmina wobec parku?

Zgodnie z zapowiedziami władz lokalnych, wspieranych przez instytucję Urban Brussels, teren czeka dalsza transformacja – prace budowlane mające poprawić dostępność miejsca i uczynić je bardziej zróżnicowaną przestrzenią publiczną planowane są na 2027 rok.

Najczęstsze pytania

Czy Foundry Park to duży park? To niewielka przestrzeń zielona, ograniczona do zachodniej części dawnego terenu przemysłowego między Rue Ransfort a Rue de l'Éléphant – kameralna, ale osadzona w wyjątkowo gęstej historycznie tkance miejskiej.

Dlaczego park nazywa się "Foundry"? Nazwa nawiązuje wprost do odlewni (fr. fonderie) Compagnie des Bronzes, która funkcjonowała na tym terenie od 1887 roku aż do bankructwa firmy w latach 70. XX wieku.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze do zwiedzenia? Tak – bezpośrednio przy parku, w dawnych budynkach przemysłowych, działa muzeum La Fonderie, poświęcone historii przemysłu i pracy w Brukseli.