Forat del Gurdem Vell

Forat del Gurdem Vell to naturalna jama (awenc) w gminie Abella de la Conca, w katalońskim powiecie Pallars Jussà. Znajduje się na północny wschód od samej wsi, w górnej części doliny rzeki Abella, na południowym stoku wzniesienia, w pobliżu opuszczonego gospodarstwa Cal Gurdem Vell — stąd nazwa jamy. Obiekt leży w rejonie masywu Boumort, popularnego wśród miłośników przyrody i speleologii w Pirenejach.

Co to za miejsce?

Forat del Gurdem Vell to pionowa jama krasowa o głębokości sięgającej 35 metrów. Wejście ma wymiary około 3 na 1,5 metra i prowadzi w dół przez pierwszy, 5-metrowy odcinek do nagromadzenia skalnych okruchów. Dalej otwiera się studnia o głębokości około 20 metrów, która kończy się stożkiem niestabilnego materiału skalnego. Zejście do najniższego punktu jamy jest utrudnione właśnie przez ten osypujący się rumosz — dlatego eksploracja wymaga doświadczenia i odpowiedniego sprzętu.

Jamę po raz pierwszy zbadano w lutym 1966 roku — dokonała tego grupa SIE-CE Àliga, jedna z katalońskich sekcji speleologicznych aktywnych w regionie Pallars Jussà w tamtym okresie.

Jak dotrzeć?

Punktem wyjścia jest wieś Abella de la Conca, niewielka miejscowość w Pallars Jussà, w prowincji Lleida. Z centrum wsi trzeba ruszyć w kierunku północno-wschodnim, w górę doliny rzeki Abella, w stronę terenów należących niegdyś do gospodarstwa Cal Gurdem Vell. Trasa prowadzi przez tereny górskie typowe dla Pirenejów katalońskich — warto zaplanować wyprawę z mapą topograficzną lub lokalnym przewodnikiem, ponieważ jama nie jest oznakowanym punktem turystycznym, a dojście wymaga orientacji w terenie.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Ze względu na charakter jamy — pionowy awenc z niestabilnym rumoszem skalnym na dnie — samodzielne wchodzenie do wnętrza nie jest zalecane osobom bez przygotowania speleologicznego i sprzętu asekuracyjnego. Sama okolica, czyli górna dolina Abelli i stoki masywu Boumort, nadaje się natomiast świetnie do pieszych wędrówek i obserwacji krajobrazu krasowego typowego dla tej części Pirenejów.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym okresem na odwiedziny okolic Abella de la Conca jest wiosna i jesień, gdy temperatury w górach są umiarkowane, a szlaki nie są rozmyte przez zimowe opady. Lato bywa gorące, choć wyżej położone tereny wokół Boumort oferują chłodniejszy mikroklimat. Zimą dostęp do bardziej odległych partii doliny może być utrudniony ze względu na śnieg.

Najczęstsze pytania

Czy do jamy można wejść bez doświadczenia speleologicznego? Nie jest to zalecane. Forat del Gurdem Vell to pionowa jama z 20-metrową studnią i niestabilnym rumoszem na dnie — wymaga sprzętu asekuracyjnego i doświadczenia w speleologii jaskiniowej.

Jak głęboka jest jama? Maksymalna głębokość sięga 35 metrów, licząc od wejścia o wymiarach ok. 3 na 1,5 metra.

Skąd pochodzi nazwa jamy? Nazwa odnosi się do pobliskiego, opuszczonego gospodarstwa Cal Gurdem Vell, w sąsiedztwie którego znajduje się wejście do jamy.

Kto pierwszy zbadał tę jamę? Pierwsza eksploracja miała miejsce w lutym 1966 roku i została przeprowadzona przez grupę speleologiczną SIE-CE Àliga.