Farol da Mama

Farol da Mama to latarnia morska w Carnaxide, na wzgórzu w Serra de Carnaxide w gminie Oeiras, w aglomeracji lizbońskiej. Stoi daleko od brzegu, a mimo to należy do systemu oznakowania nawigacyjnego portu w Lizbonie.

Gdzie stoi Farol da Mama?

Latarnia wznosi się na okrągłym wzgórzu zwanym Mama Sul, obok punktu geodezyjnego. Wzgórze leży około 4 km w głąb lądu, na północny zachód od dzielnicy Belém. Współrzędne obiektu to mniej więcej 38,7276 N i 9,2273 W. Wysokość miejsca nad poziomem morza wynosi około 145 m, dlatego światło widać z dużej odległości.

Dlaczego latarnia stoi w głębi lądu?

Farol da Mama nie jest zwykłą latarnią brzegową. Razem z latarniami Esteiro i Gibalta tworzy zestaw znaków, które wyznaczają kierunek wejścia od południa do portu w Lizbonie. Żeglarz ustawia statek tak, by światła ułożyły się w jednej linii, i w ten sposób trzyma kurs na właściwy tor wodny. Do tego celu wzniesienie nad miastem sprawdza się lepiej niż nabrzeże.

W lokalnej gwarze budowlę nazywa się „foguete de Carnaxide”, czyli rakietą z Carnaxide, od smukłej, wydłużonej sylwetki wieży.

Jaka jest historia latarni?

Pierwsza znana wzmianka o wykorzystaniu tego miejsca do nawigacji pochodzi z 1607 roku. Obecną latarnię często datuje się na rok 1857, ale źródła nie są w tej sprawie zgodne.

Przez długi czas wieża działała jako znak dzienny, bez własnego światła. Zmieniło się to w 1995 roku, gdy zautomatyzowano obiekt i zamontowano kierunkowe światło o wysokości ogniska 82 m. W 2013 roku latarnię odnowiono na zlecenie portugalskiej Direção de Faróis, a w pracach uczestniczyła firma Lindley.

Co zobaczysz na miejscu?

Wieża góruje nad niską zabudową Carnaxide, a z wyższych punktów wzgórza otwiera się widok na aglomerację lizbońską i w stronę ujścia Tagu. Obok stoi marker geodezyjny, element sieci pomiarowej kraju. To raczej cel dla osób lubiących techniczne ciekawostki, miłośników latarni i geocachingu niż atrakcja z rozbudowaną infrastrukturą.

Jak dojechać?

Carnaxide leży przy zachodnim skraju Lizbony, kilkanaście minut jazdy od centrum Oeiras i od Belém. Najprościej dojechać samochodem lub taksówką w okolice Serra de Carnaxide. Wejście na szczyt wzgórza odbywa się pieszo. Zabierz wygodne buty, bo teren jest nierówny.

Kiedy przyjechać?

Najlepsza jest pogodna pora dnia z dobrą widocznością, na przykład poranek lub godziny przed zachodem słońca. Wtedy widać z góry zarys Lizbony i okolic rzeki.

Najczęstsze pytania

Czy Farol da Mama stoi nad morzem? Nie. Latarnia znajduje się około 4 km w głębi lądu, na wzgórzu w Serra de Carnaxide.

Do czego służy latarnia? Wraz z latarniami Esteiro i Gibalta wyznacza linię wejścia do portu w Lizbonie od strony południowej.

Skąd przydomek „foguete de Carnaxide”? Mieszkańcy nadali go od kształtu wieży, który przypomina rakietę.

Od kiedy latarnia jest zautomatyzowana? Od 1995 roku, kiedy zamontowano światło kierunkowe o wysokości ogniska 82 m.