Ewyas Harold Castle

Ewyas Harold Castle to zrujnowany zamek typu motte-and-bailey we wsi Ewyas Harold w hrabstwie Herefordshire w Anglii, niedaleko granicy z Walią. Murów już nie ma, ale wielki kopiec i otaczający go dziedziniec nadal wyraźnie rysują się w krajobrazie. Miejsce należy do niewielkiej grupy angielskich zamków, których początki sięgają czasów sprzed podboju normańskiego.

Czym jest Ewyas Harold Castle?

To zamek ziemny typu motte-and-bailey: stromy, sztuczny kopiec (motte), na którym stała główna warownia, oraz niżej położony dziedziniec (bailey) z zabudowaniami codziennego użytku. Kopiec ma niemal okrągły kształt, około 74 metrów w osi północny zachód – południowy wschód i około 64 metrów w poprzek, a wznosi się około 10 metrów nad dziedzińcem w kształcie nerki. Kamienie rozsypane na szczycie wskazują na dawny murowany pierścień obronny, tzw. shell keep, który wieńczył kopiec.

Jak stary jest zamek?

Powstanie zamku datuje się zwykle na około 1048 rok. Wzniósł go Osbern Pentecost, jeden z Normanów osiadłych w regionie za panowania Edwarda Wyznawcy. Według opracowań zamek stanął na starszym umocnieniu, saskim grodzie (burh) z X wieku. Zapisy historyczne Herefordshire zaliczają go do zaledwie czterech zamków w Anglii zbudowanych przed 1066 rokiem, co czyni go wyjątkowo wczesnym.

Relacje o dalszych losach różnią się szczegółami. Według jednej wersji zamek rozebrano w 1052 roku podczas konfliktu normańskich panów z hrabią Godwinem, a wkrótce po podboju, około 1066–1067, odbudował go William FitzOsbern. Inna wersja wskazuje, że według Domesday Book FitzOsbern przebudował zamek i przekazał go Alfredowi z Marlborough.

Skąd nazwa Ewyas Harold?

„Ewyas” to dawna nazwa okolicy, a „Harold” pochodzi od pierwszego mieszkającego tu pana. Dlaczego zamek otrzymał akurat tę nazwę, nie jest do końca jasne. W 1100 roku lord o imieniu Harold ufundował klasztor (priorat) na zewnętrznym dziedzińcu zamku. Jego syn Robert założył w 1147 roku cysterskie opactwo Dore w pobliskiej Golden Valley, które warto odwiedzić przy okazji.

Co działo się z zamkiem później?

Zamek wyszedł z użycia w XV wieku. Ostatnie zastosowanie wojskowe przypadło na czas powstania Owaina Glyndŵra około 1403 roku. W czasie wojny domowej w 1645 roku po murach w Ewyas nie było już śladu, dlatego przetrwały tylko ziemne wały.

Co zobaczyć na miejscu?

Atrakcją jest ukształtowanie terenu, nie budynki. Wejście na kopiec pozwala poczuć, jak mocno zamek dominował nad doliną, a zarys dziedzińca i dawnego terenu klasztoru ułatwia wyobrażenie sobie średniowiecznej osady przygranicznej. Wały są chronione jako zabytek, więc idź ostrożnie i nie niszcz nasypów. Załóż solidne buty, bo zbocza są strome i po deszczu bywają śliskie.

Najczęstsze pytania

Czy w Ewyas Harold Castle zostały jakieś budynki? Nie ma stojących murów. Zachował się kopiec, dziedziniec i ziemne umocnienia.

Czy to naprawdę zamek sprzed podboju normańskiego? Tak, początki datuje się na około 1048 rok, więc to jeden z niewielu angielskich zamków starszych niż podbój w 1066 roku.

Kto go zbudował? Przypisuje się go Osbernowi Pentecostowi, a później przebudował go William FitzOsbern.

Kto założył pobliski klasztor? Harold, pan, od którego imienia pochodzi nazwa wsi, ufundował priorat na zewnętrznym dziedzińcu w 1100 roku.

Kiedy zamek przestano używać? W XV wieku, a jego ostatnie użycie wojskowe to około 1403 rok.