Ermita de Santa Anna, Xàtiva

Ermita de Santa Anna to niewielka kapliczka wznosząca się na wzgórzu na granicy Xàtivy i La Llosa de Ranes, w komarce la Costera (Walencja).

Gdzie się znajduje i jak dotrzeć?

Kapliczka stoi na szczycie wzgórza noszącego jej imię, dokładnie na granicy gmin Xàtiva i La Llosa de Ranes. To miejsce od wieków traktowane jako punkt widokowy nad okolicą — dojście prowadzi lokalną drogą lub szlakiem pieszym wiodącym stromo pod górę, co samo w sobie stanowi atrakcję dla osób szukających krótkiej wycieczki krajoznawczej w regionie la Costera.

Jaka jest historia tego miejsca?

Obecny budynek pochodzi z XVI wieku i wzniesiono go w stylu gotyku płomienistego (flamboyant). Historycy przypuszczają — choć nie zachowały się na to dokumenty — że na tym samym miejscu mogła istnieć wcześniejsza budowla już w XIV wieku, możliwe że przed 1377 rokiem.

Fundatorem kapliczki był kardynał Rodrigo de Borja, który wzniósł ją w 1456 roku, idąc w ślady swojego wuja Alfonsa de Borja — papieża Kaliksta III. Ten wcześniej ufundował kaplicę pod wezwaniem św. Anny w kolegiacie La Seu w samej Xàtivie, a Rodrigo (późniejszy papież Aleksander VI) powtórzył ten gest w formie odrębnej świątyni na wzgórzu.

Żadne dokumenty dotyczące kapliczki nie zachowały się w archiwum miejskim — spłonęły w pożarze, jaki nakazał wywołać król Filip V w 1707 roku, w trakcie wojny o sukcesję hiszpańską, kiedy karnie spalono Xàtivę.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Najbardziej rozpoznawalnym elementem wnętrza jest kopuła w intensywnym błękicie, pokryta motywem gwiazd — element odrestaurowany przez znanego malarza Boixa. Na budynku zachowały się także herby Xàtivy i Walencji, przypominające o fundatorskim rodzie Borjów i związkach kapliczki z oboma miastami.

Ze względu na położenie na szczycie wzgórza, miejsce to od dawna słynie z widoków. W dni z dobrą widocznością rozciąga się stąd panorama sięgająca aż do rezerwatu przyrody Desierto de las Palmas oraz masywu El Benicadell. Lokalna tradycja głosi, że właśnie z tego punktu król Jakub I Zdobywca po raz pierwszy zobaczył zamek w Xàtivie — co dodaje miejscu symbolicznego znaczenia w historii regionu.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na charakter miejsca — wzgórze bez zadaszonej infrastruktury turystycznej — najlepiej wybrać się tu w dni słoneczne i bezwietrzne, kiedy widoczność pozwala docenić panoramę na okolice. Poranne lub późnopopołudniowe godziny w cieplejszych miesiącach dają najlepsze warunki do podejścia pod górę bez upału w pełnym słońcu. Warto zabrać wygodne obuwie, bo dojście prowadzi stromym terenem.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował Ermita de Santa Anna? Kapliczkę wzniósł w 1456 roku kardynał Rodrigo de Borja, wzorem swojego wuja, papieża Kaliksta III, który wcześniej ufundował kaplicę św. Anny w kolegiacie w Xàtivie.

W jakim stylu zbudowano kapliczkę? Obecny budynek reprezentuje gotyk płomienisty i pochodzi z XVI wieku, choć na tym miejscu mogła stać wcześniejsza budowla jeszcze z XIV wieku.

Co jest najciekawszym elementem wnętrza? Błękitna kopuła pokryta motywem gwiazd, odrestaurowana przez malarza Boixa — jeden z najbardziej charakterystycznych detali tego miejsca.

Czy da się stąd zobaczyć coś więcej niż samą kapliczkę? Tak — wzgórze oferuje panoramiczne widoki sięgające w dni pogodne aż do rezerwatu Desierto de las Palmas i góry El Benicadell, a legenda łączy to miejsce z pierwszym spojrzeniem króla Jakuba I na zamek w Xàtivie.