English Cemetery of Las Palmas de Gran Canaria

Cmentarz Angielski w Las Palmas de Gran Canaria to niewielka, ukryta w plątaninie wąskich uliczek dzielnicy Vegueta nekropolia, która przez większość roku pozostaje zamknięta dla przypadkowych przechodniów, a mimo to jest jednym z najbardziej wymownych świadectw brytyjskiej obecności na Gran Canarii. Miejsce to nie przypomina typowego katolickiego cmentarza w hiszpańskim mieście — kamienne płyty, angielskie inskrypcje i skromna kaplica tworzą klimat zupełnie odmienny od otaczającej go zabudowy.

Skąd wziął się angielski cmentarz na Wyspach Kanaryjskich?

Na początku XIX wieku Las Palmas stało się ważnym punktem na szlaku handlowym łączącym Europę z koloniami w Afryce. Ze względu na strategiczne położenie w Atlantyku miasto przyciągało brytyjskich kupców, armatorów i przedsiębiorców, którzy z czasem stworzyli tu liczną i wpływową społeczność. Problem pojawił się w momencie śmierci — miejscowe prawo nie pozwalało chować osób niekatolickich na tych samych cmentarzach co katolików. Brytyjska kolonia potrzebowała więc własnego miejsca pochówku.

Kiedy powstał cmentarz?

Odpowiedzią na ten problem było utworzenie w 1834 roku osobnej nekropolii dla brytyjskiej społeczności. Grunt pod cmentarz przekazały władze miasta, a koszty budowy pokryło brytyjskie przedstawicielstwo dyplomatyczne, co pokazuje, jak poważnie traktowano wówczas potrzeby tej grupy mieszkańców. Cmentarz powstał na terenach znajdujących się wtedy na obrzeżach Las Palmas, z dala od zabudowań miejskich — dziś, w wyniku rozrostu miasta, znajduje się w samym jego centrum.

Kto tu spoczywa?

Groby na cmentarzu należą nie tylko do Brytyjczyków, ale też do osób wielu innych narodowości, które osiadły w Las Palmas w XIX i XX wieku w związku z handlem morskim i rolą miasta jako portu tranzytowego na trasach międzykontynentalnych. To sprawia, że miejsce to jest swoistym zapisem tego, jak wielonarodowym węzłem komunikacyjnym były wówczas Wyspy Kanaryjskie — spotykały się tu losy ludzi z różnych stron świata, dla których Gran Canaria stała się ostatnim przystankiem.

Dlaczego cmentarz uznano za zabytek?

W 2010 roku Cmentarz Angielski został oficjalnie wpisany na listę dziedzictwa kulturowego i historycznego wyspy. Uzasadnieniem była rola, jaką brytyjskie rodziny odegrały w rozwoju gospodarczym Gran Canarii od początku XIX wieku — wielu z pochowanych tu ludzi to postacie, które w istotny sposób przyczyniły się do modernizacji lokalnego handlu i infrastruktury portowej.

Czy cmentarz przeszedł renowację?

Tak — po latach zaniedbania nekropolia doczekała się gruntownej renowacji sfinansowanej przez rząd Wysp Kanaryjskich. Prace kosztowały około 91 tysięcy euro, a ich zwieńczeniem było uroczyste ponowne poświęcenie cmentarza 2 marca 2012 roku. Dzięki temu zabytkowe nagrobki i architektura zostały zachowane dla kolejnych pokoleń.

Czy można zwiedzać Cmentarz Angielski?

Ze względu na swój charakter cmentarz nie jest ogólnodostępną atrakcją turystyczną otwartą codziennie. Najbardziej znaną okazją do odwiedzin jest 1 listopada, czyli Dzień Wszystkich Świętych, kiedy brama otwiera się dla zwiedzających chcących zobaczyć to niezwykłe miejsce z bliska.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się cmentarz? W historycznej dzielnicy Vegueta w Las Palmas de Gran Canaria, wśród wąskich uliczek starego miasta.

Dlaczego powstał osobny cmentarz dla Brytyjczyków? Ponieważ prawo nie pozwalało chować niekatolików razem z katolikami, a społeczność brytyjska w mieście była na tyle liczna, że potrzebowała własnego miejsca pochówku.

Kiedy można go zwiedzić? Najłatwiej 1 listopada, w Dzień Wszystkich Świętych, kiedy cmentarz otwiera się dla publiczności.