Eleanor Cross

Eleanor Cross w Sledmere to neogotycki krzyż stojący w wiosce Sledmere w hrabstwie East Riding of Yorkshire, we wschodniej Anglii. Zbudowano go w latach 1896–98 jako wiejski krzyż wzorowany na średniowiecznych krzyżach Eleonory, a po I wojnie światowej stał się pomnikiem poległych. Historic England wpisała go na listę zabytków w najwyższej kategorii, Grade I.

Czym jest krzyż Eleonory w Sledmere?

Oryginalne krzyże Eleonory postawiono w XIII wieku, aby upamiętnić miejsca postojów konduktu żałobnego królowej Eleonory Kastylijskiej. Sledmere nie leży na tej trasie, więc tutejszy krzyż jest XIX-wieczną repliką. Za jego wzór posłużył krzyż w Hardingstone w hrabstwie Northamptonshire. Zlecił go Sir Tatton Sykes, piąty baronet, właściciel majątku Sledmere, a zaprojektował architekt Temple Moore, ten sam, który pracował przy kościele św. Marii w tej wsi. Wykonano go z wapienia, w kilku kondygnacjach zwieńczonych krzyżem.

Co zobaczysz na miejscu?

Wysoka, bogato rzeźbiona budowla góruje nad zachodnią częścią wsi. Stoi obok dawnego stawu przykościelnego, około 45 metrów na południowy zachód od bramy kościoła św. Marii. Warto obejrzeć:

• gotyckie detale i rzeźbione kondygnacje, typowe dla stylu krzyży Eleonory,
• mosiężne tablice dodane po 1918 roku, upamiętniające lokalnych mężczyzn, którzy zginęli w I wojnie światowej,
• wizerunek Sir Marka Sykesa, syna fundatora, który zmarł w 1919 roku na hiszpankę.

Tablice zmieniły charakter budowli z ozdobnego krzyża wiejskiego w pomnik wojenny. Źródła różnie podają datę budowy: spotyka się zarówno rok 1895, jak i okres 1896–98.

Jak zwiedzać i co jeszcze zobaczyć w okolicy?

Krzyż stoi na zewnątrz, w przestrzeni wsi, więc można go obejrzeć z zewnątrz o dowolnej porze dnia. Zwiedzanie zajmuje zwykle kilkanaście minut. Najlepiej połączyć je ze spacerem do kościoła św. Marii, również projektu Temple'a Moore'a, oraz z wizytą w posiadłości Sledmere House, siedzibie rodziny Sykesów. Sir Tatton Sykes Memorial Tower to osobny obiekt w okolicy, a nie część tego krzyża.

Najczęstsze pytania

Czy to oryginalny krzyż Eleonory?

Nie. To replika z końca XIX wieku, wzorowana na XIII-wiecznym krzyżu z Hardingstone. Oryginały powstały dla króla Edwarda I.

Kto zaprojektował krzyż w Sledmere?

Architekt Temple Moore, na zlecenie Sir Tattona Sykesa.

Czy to pomnik wojenny?

Tak. Po I wojnie światowej dodano mosiężne tablice upamiętniające poległych mieszkańców oraz Sir Marka Sykesa.

Jaką ochronę konserwatorską ma obiekt?

Historic England wpisała go do National Heritage List for England jako zabytek Grade I (numer wpisu 1039797).