Elckerlyc Antwerpen

Theater Elckerlyc to jedna z największych sal teatralnych Antwerpii, ukryta w kompleksie dawnego kolegium jezuickiego przy Frankrijklei w centrum miasta. Choć z zewnątrz łatwo przeoczyć wejście między neogotyckimi murami dawnej szkoły, w środku czeka widownia na blisko 800 miejsc, regularnie goszcząca największe niderlandzkojęzyczne zespoły teatralne z Belgii i Holandii.

Skąd wzięła się ta sala?

Budynek, w którym dziś działa teatr, nie powstał z myślą o rozrywce. W 1871 roku jezuici kupili działkę wzdłuż dawnych fortyfikacji miejskich, w miejscu, gdzie dziś biegną antwerpskie Leien. Cztery lata później, w 1875 roku, otworzyło się tam Onze-Lieve-Vrouwecollege — katolicka szkoła średnia, która przyjęła pierwszych 288 uczniów. Wkrótce potem, od 1877 roku, obok wzniesiono neogotycki kościół Onze-Lieve-Vrouw van Genade, zaprojektowany przez architektów Julesa Bilmeyera i Josepha Van Riela. Świątynię poświęcono w 1882 roku, a charakterystyczne dwie wieże dobudowano dopiero w 1909 roku.

Sama sala teatralna, znana dziś jako Zaal Elckerlyc, powstała znacznie później. Kolegium potrzebowało własnej auli na uroczystości szkolne i wydarzenia kulturalne, więc w latach 1955–1956 architekt Rie Haan zaprojektował nowy budynek, oddany do użytku w 1957 roku.

Jak sala zmieniała swoją funkcję?

Od samego początku Zaal Elckerlyc pełniła więcej ról niż tylko szkolną aulę. W pierwszych dekadach istnienia gościła pokazy filmowe organizowane przez katolicką ligę filmową dla antwerpskich szkół, a także kongresy partii politycznych i nagrania telewizyjne belgijskiej publicznej stacji BRT. Nazwa „Elckerlyc” nawiązuje do średniowiecznego moralitetu niderlandzkiego z około 1470 roku — sztuki o wędrówce człowieka ku śmierci, znanej też jako pierwowzór angielskiego „Everyman”. To właśnie od tego tekstu wzięło nazwę stowarzyszenie teatralne Elckerlyc, które przez lata programowało w sali występy czołowych niderlandzkojęzycznych grup teatralnych.

Z czasem funkcja sali ewoluowała w stronę pełnoprawnego domu teatralnego działającego niezależnie od szkoły, choć wciąż w tym samym, historycznym kompleksie budynków. Dziś dawna aula kolegialna stanowi jedną z ważniejszych scen teatralnych w mieście, oferującą zaplecze zarówno do dużych produkcji gościnnych, jak i lokalnych wydarzeń kulturalnych.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Theater Elckerlyc znajduje się przy Frankrijklei, czyli na jednym z bulwarów okalających historyczne centrum Antwerpii, co czyni go łatwo dostępnym pieszo z większości głównych atrakcji miasta, w tym z katedry i Grote Markt. Sala wciąż mieści się w obrębie dawnego kompleksu kolegium jezuickiego, sąsiadując z neogotyckim kościołem Onze-Lieve-Vrouw van Genade — warto rzucić okiem na tę architekturę, zanim wejdzie się do środka.

Najczęstsze pytania

Czy Theater Elckerlyc to zabytek? Budynek wchodzi w skład dawnego kompleksu Onze-Lieve-Vrouwecollege, wpisanego do belgijskiego rejestru dziedzictwa kulturowego (Inventaris Onroerend Erfgoed), choć sama sala teatralna pochodzi z lat 50. XX wieku, a nie z okresu neogotyckiej rozbudowy kolegium.

Skąd pochodzi nazwa „Elckerlyc”? To nazwa średniowiecznego niderlandzkiego moralitetu z około 1470 roku, opowiadającego o człowieku stawiającym czoła śmierci — tekst uznawany za pierwowzór angielskiej sztuki „Everyman”.

Ile osób pomieści sala? Widownia liczy blisko 800 miejsc, co czyni ją jedną z większych sal teatralnych w Antwerpii.

Kto zaprojektował budynek teatru? Architekt Rie Haan, który stworzył projekt w latach 1955–1956; budowę ukończono w 1957 roku.