église des Jésuites de Salins-les-Bains

Kościół jezuicki w Salins-les-Bains (fr. église des Jésuites de Salins-les-Bains) to XVIII-wieczna świątynia stojąca w Salins-les-Bains, niewielkim mieście w departamencie Jura, w regionie Bourgogne-Franche-Comté we wschodniej Francji. Budynek, wzniesiony w 1701 roku, jest jednym z najbardziej wymownych świadectw burzliwej historii zgromadzeń zakonnych, jakie od XVII wieku osiedlały się w tym słynnym z warzelni soli mieście.

Skąd wzięli się jezuici w Salins-les-Bains?

Jezuici pojawili się w Salins w 1623 roku, osiedlając się na terenie dawnego przytułku Miłosierdzia (hospice de la Charité). Bogate dzięki produkcji soli i handlowi winem miasto przyciągało wówczas liczne zgromadzenia zakonne, szukające miejsca do prowadzenia działalności duszpasterskiej i edukacyjnej. Jezuici prowadzili w Salins własne kolegium już od 1642 roku, a wzniesiony w 1701 roku kościół stał się jedynie częścią znacznie większego założenia klasztornego, tzw. Domu Jezuitów, w skład którego wchodził również ważny nowicjat zakonny.

Co się stało, gdy jezuici opuścili miasto?

Losy kompleksu zmieniły się radykalnie, gdy zakon jezuitów został zdelegalizowany na terenie Francji za panowania Ludwika XV. W rezultacie w 1767 roku cały majątek przekazano zgromadzeniu oratorianów, którzy utworzyli w tych murach nowe kolegium, zastępujące wcześniejszą placówkę prowadzoną przez jezuitów. Był to typowy dla epoki proces przejmowania majątku jednego zgromadzenia przez inne, bez przerywania ciągłości edukacyjnej funkcji budynku.

Jak rewolucja francuska odmieniła losy świątyni?

Wybuch rewolucji francuskiej przyniósł kolejny przełom. Majątek zgromadzeń zakonnych został skonfiskowany na rzecz państwa, a sam kościół – zgodnie z ówczesną polityką wobec instytucji kościelnych – został zdesakralizowany. Od tego momentu budynek stracił swoją pierwotną funkcję sakralną na wiele dziesięcioleci i wszedł w okres świeckiego wykorzystania, typowy dla wielu dawnych obiektów klasztornych we Francji tamtego okresu.

Jaką rolę odegrał budynek w XIX wieku?

W 1835 roku w dawnych pomieszczeniach klasztornych utworzono pierwszą Szkołę Normalną (École normale) departamentu Jura, kształcącą przyszłych nauczycieli. Dwadzieścia lat później, w 1855 roku, wnętrze samego kościoła zostało fizycznie podzielone na dwie kondygnacje poprzez wstawienie stropu na wysokości mniej więcej połowy elewacji. Dzięki temu zabiegowi na parterze można było urządzić bibliotekę miejską, podczas gdy górna część zachowała dawną, wysoką przestrzeń wnętrza.

Co znajduje się w dawnym zespole jezuickim obecnie?

Współcześnie część zabudowań dawnego kolegium jezuickiego pełni funkcję mieszkalnictwa komunalnego (HLM), co stanowi kolejny etap w wielowiekowej historii adaptacji tego miejsca do zmieniających się potrzeb miasta – od klasztoru, przez szkołę i bibliotekę, aż po współczesne mieszkania.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół?

Obiekt leży w samym Salins-les-Bains, w departamencie Jura, pod współrzędnymi geograficznymi 46,93906 N, 5,87872 E. Miasto znane jest przede wszystkim z historycznych warzelni soli, a dawny kompleks jezuicki stanowi jeden z elementów bogatej zabudowy historycznego centrum.

Najczęstsze pytania

Kiedy wzniesiono kościół jezuicki w Salins-les-Bains? Budynek powstał w 1701 roku jako część większego kompleksu klasztornego jezuitów, którzy byli obecni w mieście już od 1623 roku.

Dlaczego jezuici opuścili Salins-les-Bains? Zakon jezuitów został zdelegalizowany na terenie Francji za panowania Ludwika XV, w efekcie czego w 1767 roku budynki przekazano oratorianom.

Czy kościół nadal pełni funkcję sakralną? Nie. Świątynia została zdesakralizowana podczas rewolucji francuskiej i od tego czasu wielokrotnie zmieniała przeznaczenie – była m.in. częścią szkoły normalnej i biblioteki miejskiej.

Co znajduje się w budynku dzisiaj? Część dawnego kompleksu jezuickiego wykorzystywana jest obecnie jako mieszkania komunalne (HLM), będące kolejnym etapem historii tego miejsca.