Dwór Włoski

Dwór Włoski w Kutnej Horze to dawna królewska mennica i rezydencja czeskich władców, dziś jedna z najważniejszych atrakcji tego górniczego miasta w regionie środkowoczeskim. Kompleks o nieregularnym, czworobocznym planie z czterema skrzydłami mieści zarówno historyczną kaplicę i sale reprezentacyjne, jak i siedzibę władz miejskich Kutnej Hory.

Skąd wzięła się nazwa Dwór Włoski?

Nazwa nie ma nic wspólnego z Włochami jako krajem turystycznym, a wszystko z reformą pieniężną. Kiedy król Wacław II postanowił ujednolicić czeski system monetarny, sprowadził do Kutnej Hory specjalistów z Florencji – w średniowiecznej czeszczyźnie nazywanych „Włochami" (Vlachy). To właśnie ich obecność przy tworzeniu nowej mennicy dała obiektowi nazwę, która przetrwała do dziś.

Jak powstała królewska mennica?

Pierwotne, ufortyfikowane siedlisko na tym miejscu istniało już w końcu XIII wieku. W 1300 roku Wacław II przekształcił je w centralną mennicę królestwa – w ramach reformy zamknięto wówczas rozproszone po kraju mniejsze mennice, a na ich miejsce wprowadzono jedną, ujednoliconą monetę: praski grosz. Kutnohorskie złoża srebra sprawiały, że mennica działała tu nieprzerwanie od 1326 roku aż do 1727, kiedy stopniowe wyczerpywanie się srebra w okolicznych kopalniach doprowadziło do jej zamknięcia.

Dlaczego to miejsce było tak ważne politycznie?

Dwór Włoski nie służył tylko do bicia monet. Był też miejscem, w którym władca przebywał podczas wizyt w kutnohorskich kopalniach srebra, a z czasem stał się areną wydarzeń o randze ogólnokrajowej. W 1409 roku podpisano tu Dekret kutnohorski. W latach 1444 i 1448 wybrano tu Jerzego z Podiebradów – najpierw hetmanem krajowym wschodnich Czech, później zarządcą całego kraju, co otworzyło mu drogę do korony. W 1471 roku właśnie w Dworze Włoskim młody polski królewicz Władysław Jagiellończyk został wybrany królem Czech.

Kiedy powstał pałac z kaplicą?

Największy rozkwit budowlany przypadł na przełom XIV i XV wieku, za panowania Wacława IV. Król kazał przebudować pierwotną, skromniejszą budowlę na dwupiętrowy pałac z wieżą i kaplicą, tworząc reprezentacyjną rezydencję godną monarchy. Kaplica zachowała średniowieczne malowidła i witraże, dziś wciąż dostępne dla zwiedzających.

Jak zmieniał się wygląd budynku?

Funkcja produkcyjna (mennica) i reprezentacyjna (siedziba władcy) wymagały wielu przebudów na przestrzeni wieków, z których architektonicznie najważniejsza była przebudowa w stylu późnego gotyku. Obecny, rozpoznawalny wygląd Dwór Włoski zawdzięcza jednak gruntownej renowacji z lat 1893–1899, przeprowadzonej przez architekta Ludvíka Láblera w duchu puryzmu neogotyckiego. To właśnie ta interwencja przywróciła budowli dawną świetność i nadała jej dzisiejszy, charakterystyczny kształt.

Co można zobaczyć dziś?

Wnętrza Dworu Włoskiego dzielą się na kilka części zwiedzania: ekspozycję poświęconą historii mennictwa i procesowi bicia monet, komnaty królewskiego pałacu, kaplicę z zachowanymi malowidłami oraz salę audiencyjną. Dla rodzin z dziećmi przygotowano interaktywną grę, a osobną atrakcją jest Muzeum kutnohorskich legend, duchów i strachów. Budynek pozostaje też siedzibą ratusza i władz miasta – Kutna Hora rządzi się stąd do dziś.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Dwór Włoski nazywa się „włoski", choć leży w Czechach? Bo król Wacław II sprowadził do pracy przy reformie monetarnej specjalistów z Florencji, określanych w średniowiecznej czeszczyźnie jako „Vlachy" (Włosi).

Czym była kutnohorska mennica? Centralną mennicą królestwa czeskiego, działającą od 1300/1326 do 1727 roku, w której bito praski grosz – główną monetę średniowiecznych Czech.

Co wydarzyło się tu w 1471 roku? Młody polski królewicz Władysław Jagiellończyk został w Dworze Włoskim wybrany królem Czech.

Czy budynek nadal ma jakąś funkcję administracyjną? Tak, w Dworze Włoskim mają siedzibę ratusz i władze miasta Kutna Hora.

Kto nadał budynkowi obecny wygląd? Architekt Ludvík Lábler, który w latach 1893–1899 przeprowadził gruntowną neogotycką renowację.