Dvořiště

Dvořiště to przyrodniczy rezerwat i jeden z najstarszych oraz największych stawów w Czechach, leżący na Třeboňsku, około sześciu kilometrów na północny wschód od miasteczka Lišov. Obejmuje północno-zachodni brzeg stawu Dvořiště wraz z terenem zalewowym niewielkiego potoku, który do niego uchodzi.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa stawu pochodzi najprawdopodobniej od pobliskiego dworu (czes. „dvorec"), po którym do dziś zachowały się pozostałości w okolicy.

Jak stary jest ten staw?

Dvořiště uznawane jest za drugi najstarszy staw w południowych Czechach. Jego istnienie potwierdzają źródła sprzed 1363 roku, a w latach 1363–1367 ówczesny właściciel dóbr lomnických, Ješek z Kosovej Hory, rozbudował go, przebijając skałę i montując śluzę. Do obecnego kształtu staw rozszerzył w 1580 roku słynny czeski budowniczy stawów Jakub Krčín z Jelčan, znany z zakładania i modernizacji wielu zbiorników na Třeboňsku.

Jak duży jest staw Dvořiště?

To czwarty co do wielkości staw w Czechach i jednocześnie najstarszy staw całej soustawy třeboňskiej. Lustro wody zajmuje powierzchnię 337 hektarów, a usypana grobla ma 550 metrów długości i 10 metrów wysokości.

Dlaczego ten teren jest chroniony?

Powodem ustanowienia rezerwatu przyrody jest dobrze zachowana roślinność strefy przybrzeżnej stawu, a także mokradła i torfowiska w sąsiedztwie. W części torfowiskowej rosną cenne gatunki roślin, m.in. rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia), przygiełka biała (Rhynchospora alba) oraz wełnianka wąskolistna (Eriophorum angustifolium). Obecność tych gatunków świadczy o dużej wartości przyrodniczej mokradeł, które utrzymały się w niemal niezmienionej formie przez wieki funkcjonowania stawu jako zbiornika hodowlanego.

Do czego dziś służy staw Dvořiště?

Poza funkcją ochronną, staw pełni także rolę gospodarczą — wykorzystywany jest do hodowli ryb, w tym słynnego karpia třeboňského, a okoliczne tereny są popularnym miejscem rekreacji i wędkarstwa. Sąsiedztwo rezerwatu przyrodniczego i aktywnie użytkowanego stawu hodowlanego to charakterystyczny dla Třeboňska model współistnienia ochrony przyrody z tradycyjnym rybnikarstwem, sięgającym średniowiecza.

Najczęstsze pytania

Jak daleko od Lišova leży Dvořiště? Rezerwat i staw znajdują się około sześciu kilometrów na północny wschód od Lišova, w Kotlinie Třeboňskiej.

Kto rozbudował staw do obecnych rozmiarów? Obecny kształt staw zawdzięcza Jakubowi Krčínowi z Jelčan, który przebudował go w 1580 roku.

Jakie rośliny można spotkać w rezerwacie? W części torfowiskowej występują m.in. rosiczka okrągłolistna, przygiełka biała i wełnianka wąskolistna — gatunki charakterystyczne dla dobrze zachowanych mokradeł.

Czy staw Dvořiště jest wykorzystywany gospodarczo? Tak, mimo statusu rezerwatu przyrody część zbiornika nadal służy tradycyjnej hodowli ryb, typowej dla całego regionu Třeboňska.