Dunas de Mira, Gândara e Gafanhas

Dunas de Mira, Gândara e Gafanhas to obszar Natura 2000 w środkowej Portugalii, wyznaczony jako obszar wspólnotowego znaczenia (SCI, kod PTCON0055). Ciągnie się wzdłuż Atlantyku, od okolic Vagos po przylądek Mondego, i obejmuje gminy Vagos, Mira, Cantanhede oraz Figueira da Foz. Leży w regionie Centro, w okręgach Aveiro i Coimbra.

Gdzie leży i jak duży jest ten obszar?

To pas nadmorskich wydm o powierzchni około 205 km². Środek obszaru wyznacza współrzędna 40,36 N, 8,80 W, w gminie Cantanhede. Teren łączy plaże i wydmy od strony oceanu z zalesionym zapleczem oraz mokradłami w głębi lądu.

Co można tu zobaczyć?

Krajobraz tworzą wydmy porośnięte sosną nadmorską (Pinus pinaster), która jest tu głównym gatunkiem drzew. Obok niej rosną typowe rośliny piaszczystych wybrzeży, na przykład piaskownica zwyczajna (Ammophila arenaria). Pas zieleni przecinają niewielkie laguny zasilane słodkowodnymi strumieniami, a wody i podmokłe tereny wiążą ten obszar z systemem Ria de Aveiro.

W dokumentacji Natura 2000 wymieniono wiele siedlisk z załącznika I dyrektywy siedliskowej:

• rafy (1170),
• jednoroczna roślinność wyrzutów morskich (1210),
• klify morskie z roślinnością z rodzaju Limonium, czyli zatrwianu (1240),
• kilka typów wydm (2110, 2120, 2130, 2150, 2170, 2190),
• zalane jaskinie morskie (8330),
• łęgi olszowo-jesionowe (91E0),
• galerie wierzby białej i topoli białej (92A0).

Czy to miejsce nadaje się na wycieczkę?

To teren przyrodniczy, nie park z jedną ścieżką i kasą biletową. Dobrze sprawdzi się na spacer po lesie sosnowym i wydmach, obserwację krajobrazu przybrzeżnego oraz wypad na plaże Atlantyku w okolicy Mira i Figueira da Foz. Warto zabrać wygodne buty, bo piasek utrudnia marsz, a w słoneczne dni przyda się woda i ochrona przed słońcem.

Jak chroniony jest obszar?

Lokalizację zaproponowano jako obszar wspólnotowego znaczenia w październiku 1998 roku, a zatwierdzono w marcu 2008. Standardowy formularz danych ostatnio zaktualizowano w grudniu 2019. Gmina Cantanhede informowała, że obszar wymaga jeszcze planu zarządzania, zanim zyska status Specjalnego Obszaru Ochrony. Na wydmach obowiązuje zasada, by nie wchodzić na roślinność, bo korzenie traw utrzymują piasek i chronią wybrzeże przed erozją.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży Dunas de Mira, Gândara e Gafanhas? W Portugalii, w regionie Centro, na wybrzeżu Atlantyku między Vagos a przylądkiem Mondego, m.in. w gminie Cantanhede.

Czy to park narodowy? Nie. To obszar Natura 2000 typu SCI, czyli teren ważny dla Wspólnoty, chroniony na mocy prawa Unii Europejskiej.

Jakie drzewa tu dominują? Sosna nadmorska, rosnąca na piaszczystych wydmach.

Czy są tu jeziora? Są małe laguny zasilane słodkowodnymi strumieniami, powiązane z systemem Ria de Aveiro.

Jaka jest powierzchnia obszaru? Około 205 km².