Dukovanský mlýn

Dukovanský mlýn to przyrodniczy rezerwat położony na prawym zboczu głęboko wciętej doliny rzeki Jihlavy, nad zaporą zbiornika Mohelno, w gminie Dukovany w powiecie Třebíč. Nazwa nawiązuje do dawnego młyna wodnego, który stał niegdyś na brzegu rzeki w tym miejscu.

Skąd wzięła się nazwa?

Młyn Dukovanský (nazywany też Górnym Młynem) działał na Jihlavie przez dziesięciolecia, aż przestał mielić w latach 50. XX wieku. Budynek rozebrano w latach 60., a samo miejsce, w którym stał, zniknęło pod wodą po uruchomieniu zbiornika Mohelno w 1977 roku. Rezerwat przyrody, który dziś nosi jego imię, znajduje się powyżej dawnego młyna, na zboczu opadającym w stronę Dukovan.

Co znajduje się na terenie rezerwatu?

Obszar chroniony obejmuje 19,85 hektara i składa się z dwóch oddzielnych części połączonych strefą ochronną. Leżą one na stromym zboczu doliny Jihlavy, na wysokości od 310 do 380 metrów n.p.m., tuż nad tamą zbiornika Mohelno. Rezerwat stanowi część doliny Jihlavy uznanej za obszar znaczenia europejskiego, co świadczy o wartości przyrodniczej tego fragmentu krajobrazu.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Strome, skaliste zbocza nad rzeką tworzą specyficzne warunki mikroklimatyczne, sprzyjające zachowaniu cennych, często rzadkich siedlisk przyrodniczych — od suchych muraw po lasy zboczowe. To właśnie różnorodność siedlisk skupionych na niewielkiej powierzchni, w połączeniu z trudno dostępnym, kanionowatym ukształtowaniem terenu, zadecydowała o objęciu tego obszaru ochroną rezerwatową.

Jak wygląda opieka nad rezerwatem dzisiaj?

W ostatnich latach rozpoczęto tu prace zmierzające do przywrócenia wartościowych siedlisk przyrodniczych. W wybranych partiach rezerwatu prowadzone jest koszenie oraz ekstensywny wypas owiec, realizowane w miesiącach letnich i jesiennych w ramach czteroletniego programu odnowy. Działania te mają na celu ograniczenie zarastania terenu i utrzymanie otwartego charakteru najcenniejszych fragmentów zbocza.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Rezerwat leży w trudno dostępnym, stromym terenie nad zbiornikiem Mohelno, dlatego warto zaplanować wizytę jako część dłuższego spaceru wzdłuż doliny Jihlavy, a nie punktowy przystanek. Okolica zapory i zbiornika oferuje widoki na kanionowaty odcinek rzeki, a sama nazwa miejsca — przypominająca o zatopionym młynie — jest dziś jedynym śladem po dawnej zabudowie, która niegdyś stała nad wodą.

Najczęstsze pytania

Czy w rezerwacie zachowały się ruiny młyna? Nie — sam młyn został rozebrany w latach 60. XX wieku, a teren, na którym stał, znalazł się pod wodą po napełnieniu zbiornika Mohelno w 1977 roku. Rezerwat nosi jego nazwę, ale nie obejmuje pozostałości budynku.

Jak duży jest rezerwat? Zajmuje 19,85 hektara i składa się z dwóch części połączonych strefą ochronną, położonych na zboczu doliny Jihlavy na wysokości 310–380 m n.p.m.

Dlaczego teren jest objęty ochroną? Ze względu na cenne siedliska przyrodnicze utrzymujące się na stromych, skalistych zboczach doliny — obszar wchodzi w skład doliny Jihlavy uznanej za teren znaczenia europejskiego.

Czy prowadzone są tu prace ochronne? Tak, w rezerwacie realizowany jest czteroletni program obejmujący koszenie i ekstensywny wypas owiec, mający przywrócić i utrzymać wartościowe siedliska.