Děvín a Ostrý

Děvín a Ostrý to przyrodniczy pomnik (přírodní památka) położony w powiecie Česká Lípa, na południowy wschód od miejscowości Hamr na Jezeře, w obrębie pagórkowatej krainy Ralská pahorkatina w północnych Czechach. Obszar obejmuje dwa wzniesienia dające nazwę rezerwatowi oraz sąsiadujący szczyt Schachtstein, tworząc razem niewielki, ale bogaty przyrodniczo kompleks wzgórz.

Co warto wiedzieć o historii tego miejsca?

Wzgórza Děvín, Ostrý i Schachtstein mają za sobą burzliwą przeszłość związaną z górnictwem. Już w średniowieczu wydobywano tu rudę żelaza, a intensywna eksploatacja trwała także w XVII i XVIII wieku. Po terenie do dziś rozsiane są ślady dawnego górnictwa – sztolnie, studnie oraz wykopane w zboczach rowy i wyrobiska. Wydobycie na długi czas pozbawiło wzgórza lasu, jednak od tamtego czasu zbocza zdążyły ponownie zarosnąć drzewami, a przyroda odzyskała utracony teren.

Jaka przyroda chroniona jest w rezerwacie?

Ochroną objęto przede wszystkim szczytowe partie porośnięte lasem bukowym, lasy zboczowe (tzw. lasy piargowe) rosnące na kamienistych, stromych stokach oraz reliktowe bory sosnowe. Na niektórych, bardziej odsłoniętych fragmentach zboczy zachowały się prześwity porośnięte roślinnością wrzosowiskową, będącą pozostałością po dawnej działalności górniczej i wypasie. Ta mozaika siedlisk – od cienistych lasów bukowych po suche, nasłonecznione murawy – sprawia, że teren jest wyjątkowo zróżnicowany jak na tak niewielki obszar.

Jakie zwierzęta można tu spotkać?

Děvín a Ostrý to ważna ostoja dla nietoperzy – naukowcy stwierdzili tu obecność siedmiu gatunków tych ssaków, które wykorzystują dawne sztolnie i szczeliny skalne jako schronienia i miejsca zimowania. Poza nietoperzami teren zamieszkują liczne gatunki ptaków związane z lasami liściastymi i mieszanymi, a także płazy, mięczaki oraz bogata fauna owadów, w tym gatunki związane ze starymi, martwymi drzewami i suchymi murawami.

Kiedy i dlaczego objęto ten teren ochroną?

Status przyrodniczego pomnika teren uzyskał 20 stycznia 1996 roku na mocy decyzji ówczesnego urzędu powiatowego w Česká Lípa. Obecnie obszarem zarządza czeskie Ministerstwo Životního prostředí (Ministerstwo Środowiska). Celem ochrony jest zachowanie zarówno cennych zbiorowisk leśnych na szczytach i zboczach, jak i unikalnych śladów średniowiecznego i nowożytnego górnictwa rud żelaza, które stanowią świadectwo dawnej działalności człowieka wplecione w krajobraz przyrodniczy.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Děvín a Ostrý? Rezerwat leży w północnych Czechach, w powiecie Česká Lípa, na południowy wschód od Hamru na Jezeře, w krainie Ralská pahorkatina.

Czy w rezerwacie można zobaczyć pozostałości po górnictwie? Tak – po terenie rozsiane są sztolnie, studnie oraz wykopy będące pamiątką po wydobyciu rudy żelaza prowadzonym tu od średniowiecza aż po XVIII wiek.

Jakie gatunki zwierząt są tu szczególnie chronione? Najbardziej charakterystyczna jest bogata populacja nietoperzy – stwierdzono tu siedem gatunków – oraz różnorodna fauna ptaków, płazów, mięczaków i owadów.

Od kiedy obszar jest chroniony? Formalną ochronę jako przyrodniczy pomnik teren otrzymał 20 stycznia 1996 roku.