Destelheide

Destelheide to niecodzienny kompleks szkoleniowo-kulturalny w Dworp, wsi należącej do gminy Beersel na południe od Brukseli. Na porośniętym lasem zboczu wzgórza, z widokiem na krajobraz Brabancji Flamandzkiej, stoi zespół budynków, który od dekad zaskakuje odwiedzających swoją surową, betonową formą — zupełnie inną od okolicznej, rustykalnej zabudowy.

Kto zaprojektował Destelheide?

Autorem pierwotnego założenia jest belgijski architekt Paul Felix (1913–1981), jedna z ważniejszych postaci powojennego modernizmu w Belgii. Zlecenie na budowę centrum otrzymał w 1964 roku od ministra odpowiedzialnego za sprawy młodzieży, a całość powstawała do 1971 roku. Felix zaprojektował kompleks w duchu brutalizmu — z prefabrykowanych elementów betonowych, o geometrycznych, monolitycznych bryłach, które celowo kontrastują z łagodnym, zielonym otoczeniem wzgórza. Budynki rozłożone są na terenie kampusu w sposób przypominający miasteczko: poszczególne pawilony pełnią różne funkcje, a między nimi biegną ścieżki i tarasy wykorzystujące naturalne ukształtowanie terenu.

Do czego służy dziś ten obiekt?

Destelheide od początku miało pełnić funkcję centrum kształceniowego — miejsca, gdzie grupy młodzieżowe, artystyczne i edukacyjne mogą się spotykać, uczyć i tworzyć. Ośrodek zarządzany był przez instytucję zajmującą się turystyką młodzieżową, a jego zadaniem było dostarczenie infrastruktury, przestrzeni i czasu potrzebnych do rozwoju artystycznego. W praktyce oznaczało to sale warsztatowe, przestrzenie noclegowe oraz miejsca spotkań, które do dziś wykorzystywane są przy okazji szkoleń, warsztatów kulturalnych i wydarzeń edukacyjnych.

Co zmieniło się w XXI wieku?

W 2009 roku kompleks wzbogacił się o nowe elementy zaprojektowane przez pracownię Bovenbouw Architectuur. Biuro to zaprojektowało między innymi garaże oraz budynek gospodarczy, które musiały wpisać się w charakterystyczny, brutalistyczny język architektoniczny Paula Felixa. Zamiast naśladować historyczną formę jeden do jednego, architekci kontynuowali logikę pierwotnej koncepcji — betonowe, proste bryły, które szanują skalę i rytm istniejącego założenia, jednocześnie odpowiadając na współczesne potrzeby funkcjonalne ośrodka (magazynowanie sprzętu, parking, zaplecze techniczne).

Dlaczego warto się tam wybrać?

Destelheide to rzadki w tej części Belgii przykład architektury brutalistycznej zaprojektowanej z rozmachem i dbałością o relację z krajobrazem. Sama okolica — pofałdowany teren na południe od Brukseli, w gminie Beersel — jest chętnie odwiedzana ze względu na malownicze widoki i bliskość stolicy. Dla miłośników architektury modernistycznej to miejsce, w którym można zobaczyć, jak powojenna Belgia budowała infrastrukturę dla młodzieży i kultury — z ambicją i rozmachem nietypowym dla tak niewielkiej miejscowości jak Dworp.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Destelheide? W Dworp, miejscowości należącej do gminy Beersel, na południe od Brukseli, w prowincji Brabancja Flamandzka.

Kto zaprojektował kompleks? Pierwotny projekt z lat 1964–1971 stworzył architekt Paul Felix. Późniejsze rozbudowy, w tym budynki gospodarcze z 2009 roku, zaprojektowała pracownia Bovenbouw Architectuur.

Jaka jest funkcja obiektu? To centrum szkoleniowo-kulturalne, wykorzystywane głównie przez grupy młodzieżowe i artystyczne do warsztatów, szkoleń i spotkań edukacyjnych.

Czym wyróżnia się architektura Destelheide? Surowym, brutalistycznym stylem — prefabrykowanym betonem, geometrycznymi bryłami i świadomym kontrastem z zielonym, wiejskim otoczeniem.