Cueva de las Güixas

Cueva de las Güixas to jaskinia krasowa położona w Villanúa, u podnóża masywu Collarada (2886 m n.p.m.) w aragońskich Pirenejach. Jej nazwa pochodzi od aragońskiego słowa „güixa", oznaczającego czarownicę — miejscowa tradycja od XV do XIX wieku opowiadała o wiedźmach zbierających się w głębi groty na sabaty. Sama jaskinia powstała w wyniku rozpuszczania skał wapiennych w okresie czwartorzędu, podczas zlodowacenia Würm, około 25–30 tysięcy lat temu.

Jak dotrzeć do jaskini?

Villanúa leży w dolinie Valle del Aragón, przy drodze N-330 prowadzącej w kierunku przełęczy Somport i granicy z Francją, niedaleko Jaki. Wejście do jaskini znajduje się w samej miejscowości, a punktem startowym każdej wizyty jest Centro de Interpretación Subterránea (Centrum Interpretacji Podziemnej) w Villanúa.

Co zobaczysz w środku?

Zwiedzanie zaczyna się w centrum interpretacyjnym, gdzie multimedialna ekspozycja tłumaczy, jak powstała jaskinia i jak wygląda geologia masywu Collarada. Po części edukacyjnej grupa rusza na trasę okrężną liczącą około 400 metrów wewnątrz groty — z przewodnikiem, bo samodzielne wejście jest zakazane. Jaskinia jest chronionym obszarem o znaczeniu wspólnotowym (Site of Community Interest) w ramach sieci Natura 2000, co tłumaczy rygorystyczne zasady wstępu. Cała wizyta, licząc wstęp do centrum, trwa około godziny i piętnastu minut. Wewnątrz przez cały rok panuje stała, chłodna temperatura, dlatego warto zabrać ciepłą odzież i wygodne, nieślizgające się buty. Obiekt jest przystosowany dla osób z niepełnosprawnością.

Kiedy przyjechać i jak zarezerwować?

Jaskinię można zwiedzać przez cały rok, ale wyłącznie w grupach z przewodnikiem i po wcześniejszej rezerwacji. Standardowe godziny wejść to 10:30, 12:00, 16:00 i 17:30 od wtorku do niedzieli — w poniedziałki obiekt jest zamknięty (z wyjątkiem dni świątecznych). W wysokim sezonie, czyli latem i w okresie Wielkanocy, liczba turnusów zwiedzania jest większa. Rezerwację najlepiej zrobić z wyprzedzeniem, kontaktując się z centrum turystycznym Villanúa (e-mail: cuevas@villanua.net, tel. +34 974 37 84 65) lub przez stronę turystyczną gminy.

Ile kosztuje wstęp?

Bilet normalny kosztuje 8 euro, dla dzieci w wieku 5–12 lat — 6 euro, a najmłodsi do 5 lat wchodzą bezpłatnie. Ceny mogą się zmieniać, więc warto potwierdzić aktualną stawkę przy rezerwacji.

Tło historyczne i legenda

Poza legendą o czarownicach jaskinia ma znacznie starszą historię — najwcześniejsze śady bytności człowieka w tym rejonie sięgają eneolitu, czyli około 3000 lat przed naszą erą. Legenda mówi, że w części zwanej „Dolina" lub „Komin" (Chimenea) czarownice miały odprawiać sabaty, wykorzystując otwór w skale, przez który widać było niebo, księżyc i gwiazdy — elementy ważne w ich rytuałach.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do jaskini samodzielnie, bez przewodnika? Nie. Ze względu na status obszaru chronionego w sieci Natura 2000 wstęp jest możliwy wyłącznie w grupie z przewodnikiem i po rezerwacji.

Jak długo trwa zwiedzanie? Cała wizyta, łącznie z częścią w centrum interpretacyjnym, trwa około godziny i piętnastu minut, a sama trasa w jaskini ma około 400 metrów.

Czy jaskinia jest dostępna dla osób z niepełnosprawnością? Tak, obiekt posiada udogodnienia umożliwiające zwiedzanie osobom z ograniczoną mobilnością.

Skąd wzięła się nazwa „Güixas"? Od aragońskiego słowa oznaczającego czarownicę — nawiązuje do wielowiekowej lokalnej legendy o wiedźmach odprawiających sabaty w głębi groty, choć część badaczy wiąże nazwę także ze słowem „guixa" (rodzaj strączkowej rośliny uprawianej niegdyś w okolicy).