Cronenbourg Jewish cemetery

Cmentarz żydowski w Cronenbourgu to jedna z najważniejszych nekropolii społeczności żydowskiej Strasburga, leżąca w dzielnicy Cronenbourg w departamencie Bas-Rhin, w Alzacji. Powstał w 1909 roku, jeszcze w czasach, gdy Alzacja należała do Cesarstwa Niemieckiego, a jego oficjalne otwarcie miało miejsce 14 października 1910 roku. Cmentarz zastąpił wcześniejszą nekropolię w dzielnicy Koenigshoffen, która tuż przed wybuchem I wojny światowej okazała się zbyt mała dla rosnącej liczby pochówków.

Ile grobów liczy cmentarz?

Na terenie cmentarza znajduje się obecnie około 6500 grobów. To sprawia, że jest to jedna z największych żydowskich nekropolii w regionie i wciąż aktywne miejsce pochówków dla społeczności żydowskiej Strasburga, zarządzane przez Konsystorz Izraelicki Bas-Rhin (Consistoire Israélite du Bas-Rhin) — instytucję reprezentującą lokalną gminę żydowską wobec władz francuskich.

Jakie upamiętnienia znajdują się na cmentarzu?

Cmentarz pełni także funkcję miejsca pamięci o tragedii Holokaustu. W 1951 roku odsłonięto tu pomnik zaprojektowany przez architektów Luciena Crombacka i E. Picarda, poświęcony pamięci 840 Żydów ze strasburskiej gminy, deportowanych i zamordowanych w nazistowskich obozach koncentracyjnych w latach 1939–1945.

Szczególnie poruszający jest grób zbiorowy odsłonięty 16 września 1955 roku. Spoczywają w nim szczątki 86 Żydów, wysłanych do obozu koncentracyjnego Natzweiler-Struthof, gdzie stali się ofiarami zbrodniczych eksperymentów pseudomedycznych. Po wyzwoleniu ich szczątki odnaleziono w Instytucie Anatomii Uniwersytetu Strasburskiego i pochowano właśnie na cmentarzu w Cronenbourgu — to jedno z najbardziej symbolicznych miejsc pamięci o zbrodniach nazistowskich w regionie.

Czy cmentarz był celem aktów wandalizmu?

Niestety tak. Cmentarz był wielokrotnie celem antysemickich profanacji. Do najpoważniejszych incydentów doszło 12 kwietnia 2002 roku oraz w nocy z 26 na 27 stycznia 2010 roku — a więc w przeddzień Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Podczas ataku z 2010 roku sprawcy pomalowali brunatnymi swastykami osiemnaście nagrobków, a trzynaście przewrócili. Zdarzenia te wywołały szeroki odzew społeczny i polityczny we Francji, przypominając o wciąż aktualnym problemie antysemityzmu.

Gdzie znajduje się cmentarz?

Nekropolia leży w dzielnicy Cronenbourg, na północno-zachodnich obrzeżach Strasburga, w departamencie Bas-Rhin, w regionie Grand Est. Ze względu na swoją historię, liczbę pochówków oraz znaczenie pamięciowe cmentarz stanowi ważny punkt na mapie dziedzictwa żydowskiego Alzacji, choć — jak większość czynnych cmentarzy wyznaniowych — nie jest typową atrakcją turystyczną, a miejscem wymagającym szacunku i powagi przy odwiedzinach.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał cmentarz żydowski w Cronenbourgu? Cmentarz założono w 1909 roku, a jego oficjalne otwarcie odbyło się 14 października 1910 roku.

Ile grobów znajduje się na cmentarzu? Szacuje się, że na cmentarzu spoczywa około 6500 osób.

Jakie wydarzenia historyczne upamiętnia cmentarz? Cmentarz zawiera pomnik ku pamięci 840 deportowanych Żydów ze Strasburga oraz grób zbiorowy 86 ofiar eksperymentów pseudomedycznych z obozu Natzweiler-Struthof.

Kto zarządza cmentarzem? Cmentarzem zarządza Konsystorz Izraelicki Bas-Rhin (Consistoire Israélite du Bas-Rhin).