Croatian School Museum

Hrvatski školski muzej (Croatian School Museum) w Zagrzebiu to jedyna w Chorwacji placówka poświęcona w całości historii szkolnictwa i pedagogiki. Dla podróżnych interesujących się mniej oczywistymi zakątkami chorwackiej stolicy to ciekawa alternatywa dla tłumów w głównych muzeach Górnego Miasta.

Czym jest Hrvatski školski muzej?

Muzeum powstało w 1901 roku, dokładnie w trzydziestą rocznicę działalności Chorwackiego Towarzystwa Pedagogiczno-Literackiego (HPKZ) – zrzeszenia nauczycieli, które stało u źródeł tej placówki. Do dziś w zbiorach znajduje się pamiątka związana z tamtym okresem: przedmiot wykonany przez uczniów zagrzebskiej Królewskiej Krajowej Szkoły Handlowej pod okiem architekta Hermana Bollégo, podarowany muzeum po Wystawie Światowej w Paryżu w 1900 roku. Łącznie kolekcja liczy blisko 100 tysięcy obiektów, choć na ekspozycji stałej prezentowanych jest około tysiąca eksponatów obrazujących dzieje chorwackiej oświaty – od XIX-wiecznych plakatów szkolnych po pomoce dydaktyczne używane niegdyś na lekcjach różnych przedmiotów. Przy muzeum działa również Biblioteka Pedagogiczna im. Davorina Trstenjaka, uznawana za najstarszy i najbogatszy zbiór literatury pedagogicznej w Chorwacji.

Jak dotrzeć do muzeum?

Po trzęsieniu ziemi, które nawiedziło Zagrzeb w 2020 roku, muzeum funkcjonuje tymczasowo w innej lokalizacji – w galerii „Školica za 5" przy ulicy Hebrangova 5, w samym centrum miasta. To lokalizacja bardzo dogodna dla turystów zwiedzających pieszo – kilka minut spacerem od placu Bana Jelačicia i głównych atrakcji centrum. Warto przed wizytą sprawdzić aktualny status placówki, ponieważ tymczasowe lokalizacje instytucji kultury czasem się zmieniają w miarę postępów odbudowy.

Co zobaczysz w środku?

Ekspozycja koncentruje się na materialnych śladach chorwackiej edukacji – od dawnych podręczników i tablic szkolnych, przez plakaty edukacyjne, po przedmioty codziennego użytku dawnych uczniów i nauczycieli. To rzadka okazja, by zobaczyć, jak wyglądała nauka w Chorwacji na przestrzeni ponad stu lat, zanim standaryzacja i cyfryzacja zmieniły oblicze szkół. Dla osób zainteresowanych historią oświaty czy pedagogiki to miejsce o unikalnym charakterze – w regionie trudno znaleźć porównywalną kolekcję poświęconą wyłącznie tej tematyce.

Kiedy warto przyjechać?

Muzeum jest otwarte od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00–18:00 oraz w soboty 10:00–14:00. Wstęp jest bezpłatny, co czyni to miejsce łatwym punktem na trasie zwiedzania nawet przy napiętym harmonogramie – wizyta nie wymaga rezerwacji ani dodatkowych kosztów. Ze względu na niewielką, kameralną formułę tymczasowej siedziby, zwiedzanie zajmuje zwykle od 30 do 45 minut, więc dobrze łączy się z innymi atrakcjami w okolicy Hebrangovej i placu Bana Jelačicia.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do muzeum jest płatny? Nie, wstęp jest bezpłatny we wszystkie dni otwarcia.

Gdzie dokładnie znajduje się muzeum? Tymczasowo w galerii „Školica za 5" przy Hebrangova 5 w centrum Zagrzebia, po tym jak trzęsienie ziemi z 2020 roku uszkodziło pierwotną siedzibę.

Ile czasu trzeba zaplanować na zwiedzanie? Zazwyczaj wystarcza 30–45 minut, biorąc pod uwagę kameralny rozmiar obecnej ekspozycji.

Dla kogo jest to muzeum? Przede wszystkim dla osób zainteresowanych historią edukacji, pedagogiki i codziennego życia dawnych szkół – choć ze względu na darmowy wstęp i centralną lokalizację to również dobra opcja na krótki przystanek podczas spaceru po Zagrzebiu.